11.06.2020, 16:14 855

Bir Skolyoz Öyküsü – Ameliyat

Yine omurga cerrahı olan İtalyan bir arkadaşımın sözü: “Dünyanın tüm şehirlerini güzellik, kültür, tarih ve yaşana bilirlik açısından sıralasak İstanbul ve Roma en başta yer alır.”İşte ben bu dünyanın en güzel şehrinde, yeni açılan bir özel hastanenin omurga cerrahisi ünitesini kurdum. Düşünsenize İstanbul’da yeni bir hastanede çalışıyorsunuz ve odanız boğaza bakıyor. Çok keyifli günlerdi.

Unutamadığım hastalarımdan biri Türk asıllı Makedonyalı Sara idi. Sara’nın adölesanidiyopatikskolyozu vardı. Ülkesinde, ne yazık ki bu ameliyatlar yapılamıyordu ve Ohri’de diş hekimi olan babası birtakım bağlantılarla bize ulaşmıştı. Sara henüz 15 yaşındaydı ve bir yıl önce ergenliğe girmişti. Muayenede sağ kürek kemiğinin belirgin olduğunu ve sol omuzunun daha aşağıda olduğunu fark ettim. Zaten skolyoz filmi çekilerek gelmişti ve açılarını ölçtüğümde sırt omurlarını ilgilendiren 55 derecelik bir eğriliği olduğunu gördüm. 

Bu aşamada artık Sara ile ailesine bilgi vermek ve kararı onlara bırakmak gerekiyordu. Babanın Türkçesi oldukça iyiydi ve tercümana gerek kalmadan kolayca anlaşabiliyorduk. Bu da benim işimi çok kolaylaştırıyordu. Zira, tercüman aracılığıyla hasta ve yakınlarına bilgi vermek beni her zaman rahatsız etmiştir. Çünkü, tercümanın neyi ne kadar açıkladığından emin olmak mümkün değil. Düşünsenize, koskoca bir ameliyat olacaksınız ve size yarım yamalak bilgiler veriliyor. Siz daha olası riskleri ve kazançları tam anlamadan ameliyat kararı vermek zorunda kalıyorsunuz.

Sonuçta, Türkçe anlayan baba rahatça benim anlattıklarımı eşi ve çocuğuna çevirebiliyordu. Bunun rahatlığı ile önce hastalık hakkında bilgi vermeye başladım:

-  “Hastalığınızın adı adölesanidiyopatik skolyoz yani ergenlikte görülen ve nedeni belli olmayan skolyoz. Bu skolyoz tipi en sık görülen tiptir ve kız çocuklarında yedi kat fazla görülür. Bu hastalığın tedavisinde karar verirken çocuğun daha ne kadar büyüyeceği ve ölçtüğümüz açı değeri bizim için önemli. Sara, 1 yıl önce ergenliğe girdiğine göre daha 1,5 – 2 yıl daha boyu uzayacak demektir. Bu durumda da eğriliğin artışı kaçınılmaz. Kaldı ki açı ölçümü 55 derece. Büyümesi durmuş olsa bile 45-50 derecenin üzerinde eğrilikler yılda 2-3 derece artmaya devam ediyor ve açı 70 derecenin üzerine çıktığında solunum fonksiyon testlerini etkilemeye başlıyor. O nedenle, Sara’nın ameliyat olması gerekiyor.”

Endişeli baba dikkatle dinledikten sonra söylediklerimi Sara ve annesine tercüme ediyor ve Sara’nın görünüşünden hoşnut olmadığını belirterek ameliyata zaten karar verdiklerini söylüyor.

Ben de bunun üzerine risklerden ve ameliyat öncesi hazırlıklardan söz etmeye başlıyorum:

- “Skolyoz ameliyatlarında en çok korkulan risk, omurilik ve sinirlerin zedelenmesine bağlı oluşabilecek felç riskidir. Ancak bunun erken tanısı için Sara uyuduktan sonra ameliyata başlamadan önce nöromonitörizasyon diye adlandırdığımız bir düzenek kuruyoruz. Bunu için saçlı derisine ve kolları ile bacaklarına elektrot adı verilen iğneli kablolar yerleştiriyoruz. İşlem sırasında Sara anestezi altında olduğu için bir ağrı duymuyor. Ameliyat sırasında saçlı deriden verdiğimiz düşük voltajdaki elektriği kol ve bacaklardan kaydediyoruz. Bu elektriği ileten omurilik ve sinirlerin sağlam olduğunu bize gösteriyor. Eğer bu elektriği kaydedemezsek o sırada yaptığımız işlem sırasında bu önemli yapıların etkilenmiş olabileceğini anlıyor ve hemen yaptığımız işi geri döndürüyoruz. O nedenle bu kalıcı felç riski düşük bir olasılıktır.”

Baba hemen atılıyor:

- “Bu riskin oranı nedir acaba?”

- “Bu skolyoz tipi için %1-2” diye yanıtlıyorum. “Ancak bu oran, skolyoz konusunda uzman bir omurga cerrahı tarafından yapıldığında geçerli. Bu konuda ehil olmayan bir cerrah tarafından yapıldığında, ne yazık ki bu oran anlamlı olarak artıyor.”

Tercüme faslından sonra, bilgi vermeye devam ediyorum:

- “Bunun dışında ameliyat sonrası enfeksiyon riskimiz var. Bunu önleyebilmek için ameliyata başlarken antibiyotik veriyoruz ve ameliyat sonrası üç gün almaya devam ediyor. Ameliyat sırasında kanama riskimiz olduğu için iki ünite (torba) kan hazırlayarak ameliyata giriyoruz. Ama gerekmedikçe bu kan verilmiyor.” Hızımı almışken bilgi vermeye devam ediyorum. “Ameliyat sonrası büyük olasılıkla yoğun bakım ihtiyacı olmuyor ve ameliyat sonrası ilk gün içinde ayağa kaldırıp yürütüyoruz. Ben ameliyat sonrası korse vermeye gerek duymuyorum.”

Aile merak ettikleri soruları sıralamaya başlıyor: Sara hastanede ne kadar yatacak ve taburcu olunca ülkesine hemen dönebilecek mi?

- “Hastanede ortalama 3-4 gün yatırıyoruz ve yara sorunu yoksa taburcu olabiliyor. Bu durumda hemen ülkesine dönebiliyor. Zaten dikişleri estetik gizli dikiş şeklinde attığımız için dikiş almaya da gerek duymuyoruz ve 10 gün sonra banyo yapmaya izin veriyoruz.”

Baba bir yandan tercüme ederken, diğer yandan anne ve Sara’nın merak ettiklerini bana iletiyor:

- “Sara ne zaman okuluna başlayabilir? Gerçi biz bu yılı gözden çıkardık.”

- “Aslında kendini ne zaman iyi hissederse okuluna başlayabilir. Genelde bu süre ortalama 4 hafta. Okula başladığında her iki kulpunu omuzlarına takmak suretiyle sırt çantası takabilir. Koşma, yüzme, hafif ağırlık ile fitness çalışmaya da kendini hazır hissedince başlayabilir. Ama basketbol, voleybol gibi takım sporlarıyla karate, judo gibi temas sporlarına 6 ay sonra izin veriyoruz.”

Bilgi edindikçe ailenin rahatladığını hissederek ben de seviniyorum. Babanın sonraki sorusu kontrollere ne zaman gelmeleri gerektiği oluyor.

- “Kontrole 6 hafta sonra gelmeniz gerekiyor ama sorun yoksa bunu 2 aya çıkarabiliriz. Eğer kontrollerde sorun yoksa giderek açıyoruz ve 3 ay, 6 ay, 1 yıl sonra tekrar görüşüyoruz.”

Annesi son ayrıntıları merak ediyor: Acaba Sara’nın gövdesi eskisi gibi esnek olacak mı? İleride gebe kalırsa bu süreci nasıl geçirecek?

- “Sara’nın ameliyatında aşağıda 3. bel omurunda duracağımız için ciddi bir hareket kısıtlılığı olmayacak. İstediği mesleği etkin biçimde yapabilir, sadece ülkemizde polis ve profesyonel asker olamıyor. İstediği sporu yapabilecek ama 6 ay sonra. Gebelik süreci diğer kişilerden farklı değil. Sadece herkeste olduğu gibi yoğun bel ağrıları olabilir. Ancak bu herkes için geçerli. İsterse normal doğum, isterse sezaryen ile doğum yapabilir. Yani diğer kişilerden bir farkı olmayacak.”

Sara ve ailesi ameliyat olmaya karar veriyor ve iki gün sonrası için randevulaşıyoruz. Ameliyatını olan Sara, planladığımız gibi 4 gün sonra sorunsuz biçimde taburcu oluyor ve ailesi ile mutlu bir biçimde ülkesine dönüyor. 

Umarım bu öykü skolyoz farkındalık ayı olan Haziran’da toplum içinde bu hastalığın öneminin anlaşılmasına yardımcı olur.

Prof. Dr. Alpaslan Şenköylü
Ortopedi ve Travmatoloji (Omurga Cerrahisi) Uzmanı

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 14 33
2. Pendikspor 13 24
3. Keçiörengücü 13 24
4. Samsunspor 13 23
5. Rizespor 13 22
6. Bodrumspor 14 22
7. Boluspor 13 22
8. Manisa FK 13 20
9. Sakaryaspor 14 19
10. Altay 14 18
11. Bandırmaspor 13 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 13 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 13 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@