Atatürk’ün İspanyol Gribi İle İmtihanı

Düşmanlardan Önce İspanyol Gribi'ni Yendi!

EXTRA 03.12.2020, 10:59
Atatürk’ün İspanyol Gribi İle İmtihanı

Cumhuriyetimizin 97. yılını kutladığımız bu günlerde büyük kurucu Mustafa Kemal Atatürk’ü anarken sizlere kısa bir tarihsel anekdot anlatalım istedik. Atatürk'ün milyonlarca insanın hayatına mal olan korkunç İspanyol Gribi hastalığına yakalandığını ve bu hastalığı yendiğini biliyor muydunuz? Üstelik bir değil tam 2 kere …

İspanyon Gribinde 50 Milyon Ölüm

Başlamadan önce İspanyol gribinin ne kadar ölümcül ve tehlikeli bir illet olduğunu anlatmakta fayda var. İspanyol Gribi 1918 ve 1921 yılları arasına H1N1 virüsünün neden olduğu ölümcül bir hastalıktı. İspanyol gribinin etkin olduğu yıllar aynı zamanda bütün dünyayı kasıp kavuran 1. Dünya Savaşı yıllarına denk geldiği için aslında savaşın neden olduğu ölümlerden daha fazla ölüme (50 milyon ölüm) neden olmuştur. 

Önemli İsimler İspanyol Gribinden Nasibini Aldı

İspanyol Gribi bütün dünyayı etkisi altına aldığında ünlü isimlerde bu hastalığa yakalandı. Ünlü düşünür Max Weber 1920 yılında bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmişti. Ressam Gustav Klimt, İspanya Kralı XIII. Alfonso ve Sophie Halberstadt Freud gibi dönemin önemli ve ünlü isimleri İspanyol gribine yakalandı. Osmanlıda bu salgından nasibini aldı. Fenerbahçe Spor Kulübü’nün 2 numaralı kurucu üyesi Şevkipaşazade Ayetullah Bey, 1919 yılının Eylül ayında 31 yaşındayken İspanyol gribi nedeniyle hayatını kaybetti. Avusturyalı ressam Egon Schiele ve eşi  Edith Harms 31 Ekim 1918 tarihinde İspanyol gribi nedeniyle öldüler Nazım Hikmet dizelerinde İspanyol Gribi Şöyle anlatılmaktadır.

« Biz ki İstanbul şehriyiz,
Seferberliği görmüşüz: Kafkas, Galiçya, Çanakkale, Filistin,
Vagon ticareti, tifüs ve İspanyol nezlesi
Bir de İttihatçılar, bir de uzun konçlu Alman çizmesi
1914’ten 1918’e kadar yedi bitirdi bizi. »

Atatürk’te İspanyol Gribine Yakalanmıştı

27 Mayıs 1918’de Mustafa Kemal böbrek rahatsızlığı nedeniyle tedavi için Viyana’ya gönderilir. Viyana’da Cottage Sanatoryumu'nda tedavi edilir ve 30 Haziran 1918 de dinlenmek için günümüzde Çekya sınırları içerisinde yer alan kaplıcaları ile ünlü Karlsbad şehrin gider. İyileşen ve dinlenen Mustafa Kemal 27 Temmuz 1918 de yurda geri dönmek için Karlsbad’dan ayrılır ve Viyana’ya geçer. Mustafa Kemal tam yurda dönme hazırlıkları yaptığı sıralarda, o günlerde bütün dünyayı etkisi altına alan İspanyol gribi virüsünü kapar ve hasta olur. 

Atatürk İspanyol Gribini Yendi

Mustafa Kemal bu olayı 1926'da Falih Rıfkı Atay'a şöyle anlatır: “Viyana'da hiç kalmaksızın seyahatime devam etmek niyetinde iken o zamanın çok yaygın ve öldürücü bir hastalığına, İspanyol nezlesine yakalanarak bir müddet Viyana'da kalmaya mecbur oldum.” Atatürk, hem hastalığın erken teşhis edilmesi, hem de bünyesinin güçlü olması ile  4-5 gün Viyana'da tedavi gördükten sonra hastalığı atlatır ve 2 Ağustos 1918'de İstanbul'a geri döner. Ancak bu İspanyol gribi ile ilk mücadelesi olmayacaktı.

Tarihsel Olaylar Silsilesi

Birinci Dünya Savaşı bitmiş ve Osmanlı bu savaşı kaybetmişti. 30 Ekim 1918 de imzalanan Mondros Mütarekesi ile Osmanlı çok ağır şartlar içeren bir işgal anlaşması imzalamıştı. Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’nde dediği gibi; vatanın bütün kaleleri zapt edilmiş, bütün tersanelerine girilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmişti. Kafkas, Çanakkale ve Suriye-Filistin cephelerinde gösterdiği başarılar ile kendisini kanıtlayan Mustafa Kemal’de İstanbul’a geri çağrılmıştı. Ancak o bir şekilde Anadolu’ya geçmeyi ve milli mücadeleyi başlatmak istiyordu. Anadolu’da çıkan isyanları kontrol altına almak için 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirildiğinde istediği fırsatı yakalamıştı. 

İkinci Defa İspanyol Gribine Yakaladı

Mustafa Kemal Anadolu’ya gitmek üzere görevlendirildiği sıralarda tekrardan İspanyol Gribine yakalanmıştı. Üstelik tam 1919 baharında ve Bandırma Vapuru ile Samsun’a yola çıkmanın arifesinde iken. Mustafa Kemal'in yaveri Cevat (Gürer) bir doktor çağırır ve Mustafa Kemal muayene edilir. Daha önce hastalığı geçirdiği için bağışıklık sistemi daha kuvvetli olan Mustafa Kemal için tehlikeli bir durum söz konusu değildir. Bir süre dinlendikten sonra Mustafa Kemal ve kurmayları 16 Mayıs 1919 yılında Samsun’a gitmek üzere Bandırma Vapuruna biner.

Sonra ne mi olur? Buradan sonrası kocaman bir tarih ...

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
14°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@