Radyum Kızları!

Işıltılı Saatlerin Kararttığı Hayatlar

EXTRA 06.11.2020, 13:10
Radyum Kızları!

Karanlıkta analog saatlerin üzerine bulunan rakamların, akrep ve yelkovanın parladığına hepimiz şahit olmuşuzdur. Günümüzde bu işlem zararsız olan fosfor elementi ile yapılıyor, ancak Birinci ve İkinci Dünya Savaşı dönemlerinde bunun için radyum kullanılıyordu. Savaşa giden askerlerin karanlıkta dahi saati rahatça görebilmeleri için yapılan bu saatler birçok kadının hayatını kararttı. Radyum elementinin radyoaktivite tehlikesi o zamanlar bilinmediği için birçok kişi radyumun zararlı etkilerine maruz kaldı.

Mucizevi (!) Element Radyum

Dünyaca ünlü Nobel ödüllü fizikçi Marie Curie kendisine bu ödülü getiren element olan radyumu 1898 yılında kendisi gibi fizikçi olan eşi Pierre Curie ile birlikte keşfetti. Radyumun keşfedilmesi ile birlikte onlara oldukça geniş bir araştırma alanı açılmıştı. Radyumun kanser hücreleri üzerindeki iyileştirici etkisini keşfettiler. Marie Curie eşini kaybettikten sonra dahi radyumun insanlığa faydalı olması adına çalışmalar yaptı. Ancak radyum insan sağlığına oldukça fazla zarar verebilecek miktarda radyoaktif bir elementti ve bu etkisi ne yazık ki çok sonradan fark edilecekti. Radyum aynı zamanda kar amacı güden kapitalist şirketlerinde zamanla ilgisini çekecekti.

Işıltılı Boya

1900’lü yılların başlarında radyum kullanılarak karanlıkta parlayan ışıltılı bir boya elde edildi. Karanlıkta dahi parıldayan bu ışıltılı boya aslında farklı materyallerle karıştırılmış radyoaktif radyumdan ibaretti ve oldukça zararlıydı. Bu ışıltılı boya para kazanmak isteyen burjuvazinin dikkatini çekti. Para iştahıyla gözü dönen şirketler; makyaj malzemelerinde, şampuanlarda, kozmetik kremlerde kullanıldı. Daha parlak görünmesi için radyum bazlı saç kremleri üretildi ve satıldı. Radyum çılgınlığı o yıllarda çocukların yediği çikolatadan, içilen suya kadar bulaştı. Bizim anlatacağımız hikaye ise radyumun saatlerde kullanılması ile alakalı.

Karanlıkta Parlayan Saatler

Radyumun çılgıncasına tüketildiği 1900’lü yıllar ve sonrasında patlak veren dünya savaşları saat fabrikalarının kar iştahını kabarttı ve askerlerin karanlıkta dahi rahat görebileceği saatler üretmek amacıyla radyumdan elde edilen ışıltılı boyayı saatlerde kullanmaya karar verdiler. Saatlerin rakamlarına ve çizgilerine ışıltı katmak için radyum bazlı bu boyanın incelikle sürülmesi gerekiyordu. Bu iş için fabrikalar kadın işçiler aldı. Fabrikalarda bu işi yapan kadınlar kullandıkları fırçaları düzeltmek için sürekli olarak ağızlarına götürüyor dişleri ile düzelttikten sonra tekrar tekrar saatleri boyuyorlardı. İşleri bitip fabrikadan çıkacakları zaman ise ellerine bulaşan boyayı parlasın diye saçlarına, dudaklarına ve yüzlerine sürüyorlardı. Üstelik fabrikada çalışan bu kadınlar zor koşullar altında çalışıyorlardı. Fırçaları sürekli olarak düzeltmeleri isteniyor ve yorulduklarında ufacık bir mola dahi veremiyorlardı. 

Işıltılı Boyanın Zehirli Karanlığı

Fabrikadan çalışan kadınlar sürekli olarak ağızları ile düzelttikleri fırçalar dolayısıyla sürekli olarak bu zehirli boyayı yutuyorlardı. Bir kere vücuda girdikten sonra bir daha çıkmayan radyum yüzünden bir süre sonra çalışanlar yavaş yavaş rahatsızlanmaya başladılar. Zaman içerisinde bu kadınlar kilo kaybetmeye başladılar, el ve diz eklemlerinde işlev sorunları meydana gelmeye başladı ve vücutlarının çeşitli yerlerinde yaralar oluştu. Bazlarının çene kemikleri anormal derecede büyümeye ve deforme olmaya başladı. Fabrikada çalışan kadınlardan birisi ağrıyan dişini çektirmek için doktora gittiğinde dişiyle beraber çene kemiği kopmuştu. Zaman içerisinde ölümler ve onarılamayacak sakatlıklar meydana gelmeye başladı.

Fabrika Sahipleri Radyumun Zararlı Etkisini Biliyordu

Fabrikada çalışan kadınları hayatları radyum nedeniyle kararmaya başlasa da fabrika sahipleri bu durumu önemsemiyorlardı. Radyumun zararlı etkileri zaman içerisinde keşfedilmiş ve birçok fabrika sahibi bu durumu öğrenmişti. Ancak radyum bazlı bu ışıltılı boya büyük bir gelir kaynağıydı ve bundan dolayı dönemin fabrika sahipleri insan sağlığı hiçe sayarak bu durumu işçilerden gizlediler. Radyum nedeniyle rahatsızlanan kadınlara fabrika doktorları alakasız teşhisler koyuyorlardı. Radyum son derece karlıydı ve fabrika sahipleri işçilerin hayatını umursamıyorlardı. Radyum dolayısıyla rahatsızlanan bu işçiler ya işten uzaklaştırılıyor ya da kendilerine farklı öncesinde hasta oldukları ve sonrasında bundan dolayı rahatsızlandıkları ileri sürülüyordu.

Mülk Sahiplerinin Adaletinde Sahibi Olduğu Zamanlar

Zaman içerisinde fabrikada çalışan bu kadınlar hayatlarını kabusa çeviren rahatsızlıkların nedeninin radyum olduğunu anlamaya başladılar fabrika sahiplerine karşı davalar açmaya başladılar. Ancak bu adalet arayışı, onların hayatlarını umursamayan mülk sahipleri tarafından sürekli olarak sabote edilmeye çalışılıyordu. Mahkeme tarihleri en az 3 yıl sonrasına veriliyor, mahkeme gerçekleşse dahi radyum dolayı mağdur olan kadınlar mahkeme tarafından aşağılamalara maruz kalıyorlardı. Fabrika sahipleri mahkeme çalışanlarına sürekli olarak rüşvet vererek mahkemeleri satın alıyor ve bu sayede işin içinden sıyrılıyorlardı.

Radyum Kızları

Zaman içerisinde radyum kaynaklı ölümlerin çoğalması ile bu davalar kamuoyunun dikkatini çekmeye başladı. Fabrikalarda radyumdan etkilenen bu kadınlar Radyum Kızları olarak tanınmaya başlandı. Bazılarının durumu o kadar kötüydü ki verdikleri nefesten bile radon gazı çıkıyordu. Kendilerini yaşayan ölülere çeviren patronlara karşı olan mücadelerinde yavaş yavaş kamuoyununda dikkatini çekmeyi başarmışlardı. Bu durum kesenin ağzını açarak mahkemelerin ve siyasilerin desteğini arkasına alan fabrika sahiplerini zaman içerisinde zor duruma sokmaya başladı. Toplumsal desteğinde zamanla onların arkasına geçmesiyle fabrika sahiplerine cezalar kesilmeye başlandı ve radyumun kullanımıyla ilgili yeni yasaklar ve sınırlamalar çıkarıldı. Radyum kızları kendileri için artık çok geç olsa da başkalarının radyumun neden olabileceği hastalıklardan etkilenmesini bir nebze de olsa engellemeyi başarmışlardı.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 28 58
4. Trabzonspor 28 51
5. Alanyaspor 28 46
6. Hatayspor 28 46
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 28 39
10. Antalyaspor 28 36
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 27 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 28 30
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 28 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Adanaspor 25 27
14. Menemenspor 25 27
15. Balıkesirspor 25 26
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. Tottenham 27 45
7. West Ham 26 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 26 45
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Athletic Bilbao 25 33
9. Celta de Vigo 26 33
10. Granada 26 33
11. Levante 26 32
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@