Soğuk Savaşın Kirlettiği Bir Doğa Harikası: Karaçay Gölü

Karaçay Gölü etrafı dağlar ve buzullarla çevrili bir doğa harikası gibi görünse de aslında yeryüzünün en radyoaktif bölgelerinden birisi.

EXTRA 24.09.2020, 10:31
Soğuk Savaşın Kirlettiği Bir Doğa Harikası: Karaçay Gölü

Karaçay Gölü'nde bir saat kalmak ölümcül dozlarda radyasyona maruz kalmanıza sebep oluyor. Üstelik Karaçay Gölü’nün bu durumu insan eliyle meydana gelmiş.

Soğuk Savaş ve Nükleer Rekabet

2. Dünya Savaşı bittikten sonraki yıllarda ABD ve SSCB’nin üstünlük mücadelesi olan Soğuk Savaş yıllarında atom bombasının yıkıcı gücünü gören SSCB kendi atom bombasını yapmak istemişti. Bunun için de bir tesis kurulmalı ve araştırmalar yapılmalıdır. Bu amaçla 1946 yılında büyük bir gizlilik Karaçay Gölü’nün bulunduğu bölgede plütonyum üretme tesisi olan Mayak Nükleer Tesisi’nin inşasına başlandı. Bu gizlilik öylesine fazlaydı ki tesiste çalışacak olan işçilerin yaşaması için inşa edilen Ozerks şehri hiçbir haritada yer almıyordu.

Reaktörün Atıkları Göle Bırakıldı

Tesis işler duruma geldiğinde Ruslar mükemmel (!) bir karar ile Mayak Reaktörü’nün atıklarını Karaçay Gölü’ne boşaltmaya başladı. Çünkü Mayak Tesisi bir mühendislik harikası (!) olarak nükleer atık saklama ünitesi olmadan inşa edilmişti. Mayak Reaktörü yapılış amacını yerine getirdi ve ilk Sovyet atom bombası burada üretildi. Ancak Karaçay Gölü’ne bırakılan nükleer atık çok pahalıya mal olacaktı.

Bilinmeyen Felaket

1957 yılının eylül ayında Mayak Nükleer Atık Tesisi patladı ve büyük bir felakete neden oldu. Patlamada oluşan radyoaktif bulut yüzlerce kilometrelik bir alana yayıldı. 250 bin SSCB vatandaşı bu patlamadan etkilendi. Tesiste çalışanlar dahil olmak üzere 250 kişi patlamadan sonraki ilk birkaç haftada radyasyon nedeniyle oluşan rahatsızlıklardan hayatını kaybetti. Mayak Reaktörünün neden olduğu bu felaket yıllar boyunca Sovyetler tarafından başarıyla gizlendi ve ancak yıllar sonrasında dünya burada yaşanan felaketi öğrenebildi. Ancak Sovyet Rusya Mayak felaketini başarıyla gizlese de 30 yıl sonra meydana gelecek olan Çernobil felaketini gizleyemeyecek idi.

Kuraklık ve Radyoaktivite

1968 yılında gelindiğinde Karaçay Gölü atılan nükleer atıklar sebebi ile fazlasıyla kirliydi ancak gölün tabanında biriken radyoaktif atıkların üzerindeki su tabakası biraz da olsa etkisini azaltıyordu. Ancak bu yıl yaşanan kuraklık nedeniyle gölün su seviyesi azaldı ve nihayetinde göl kurudu. Tabanda biriken nükleer atıklar ise rüzgarlar vasıtası ile büyük bir alana taşındı ve yayıldı. Sovyetler’in nükleer beceriksizliği sürekli olarak devam ediyordu.

1 Saatte 600 Röntgen

Karaçay Gölü oldukça radyoaktif bir bölgedir. Etrafında herhangi bir yerleşim bölgesi bulunmayan Karaçay gölü 1 saatte 600 röntgenlik bir radyoaktiviteye sahiptir. Burada geçirilen bir saatte maruz kalınan radyasyon büyük oranda kesin ölüm getirmektedir. Tesisin kurulmasından önce adeta bir doğa harikası olan bu göl zamanla kirletilmiş, kurumuş ve dünyanın en ölümcül noktalarından birisi olmuştur.

Elbette Buraya Müdahale Edilmiş

Mayak Reaktörünün patlamasından sonra Sovyetler gölün yaydığı radyasyonu engellemek amacıyla göl tabanına beton dökmüştür. Bu sayede radyoaktif atıkların rüzgar gibi dış etkenlerle yayılmasını ve oluşabilecek başka felaketleri önlemeye çalışmışlardır. Dökülen beton bloklar her ne kadar radyasyonun dışarıya yayılmasını engellese de hala bu atıkların yeraltı sularına karışması riski bulunmaktadır.

Etkisi 50 Yıl Devam Edecek

Greenpeace Karaçay Gölü ve çevresinde yapılan ölçüm ve gözlemlerin sonucunda; sadece gölün bulunduğu bölge değil yakınlarda bulunan yerleşim yerlerinde dahi radyokativite kaynaklı kansere yakalanma oranını %25 artabileceğini, hastalıklara yakalanma oranının ise %30 oranında artabileceğini rapor etmiştir. Üstelik bu rapora göre bölgedeki radyoaktivite önümüzdeki 50 yıl boyunca azalmadan çevresini etkilemeye devam edecek.

Dünyanın En Kirli Yeri

Karaçay Gölü bugün tüm yaşanan felaketler ve sahip olduğu radyoaktivite nedeniyle “Dünyanın En Kirli Yeri” olarak anılıyor. Sovyet Rusya zamanında yaşanan felaketler başarıyla gizlenmiş ve gölün neden olduğu radyoaktiviteden haberi olmayan yüzbinlerce insan radyasyon kaynaklı hastalıklardan hayatını kaybetmiştir. Sovyetler’in yıkılıp, Rusya Federasyonu’nun kurulmasıyla Felaketin ayyuka çıktığı 1990’lı yıllara kadar göl yakınındaki bölgelerde yaşayan halkın %65’i radyasyona bağlı kansere yakalanmıştır. Karaçay Gölü savaşın sıcakta olsa soğukta olsa yıkıma yol açabileceğinin bugünlerde bilinen en büyük kanıtlarından birisi olarak kalmıştır.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
12°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@