Soğuk Savaşın Kirlettiği Bir Doğa Harikası: Karaçay Gölü

Karaçay Gölü etrafı dağlar ve buzullarla çevrili bir doğa harikası gibi görünse de aslında yeryüzünün en radyoaktif bölgelerinden birisi.

EXTRA 24.09.2020, 10:31
Soğuk Savaşın Kirlettiği Bir Doğa Harikası: Karaçay Gölü

Karaçay Gölü'nde bir saat kalmak ölümcül dozlarda radyasyona maruz kalmanıza sebep oluyor. Üstelik Karaçay Gölü’nün bu durumu insan eliyle meydana gelmiş.

Soğuk Savaş ve Nükleer Rekabet

2. Dünya Savaşı bittikten sonraki yıllarda ABD ve SSCB’nin üstünlük mücadelesi olan Soğuk Savaş yıllarında atom bombasının yıkıcı gücünü gören SSCB kendi atom bombasını yapmak istemişti. Bunun için de bir tesis kurulmalı ve araştırmalar yapılmalıdır. Bu amaçla 1946 yılında büyük bir gizlilik Karaçay Gölü’nün bulunduğu bölgede plütonyum üretme tesisi olan Mayak Nükleer Tesisi’nin inşasına başlandı. Bu gizlilik öylesine fazlaydı ki tesiste çalışacak olan işçilerin yaşaması için inşa edilen Ozerks şehri hiçbir haritada yer almıyordu.

Reaktörün Atıkları Göle Bırakıldı

Tesis işler duruma geldiğinde Ruslar mükemmel (!) bir karar ile Mayak Reaktörü’nün atıklarını Karaçay Gölü’ne boşaltmaya başladı. Çünkü Mayak Tesisi bir mühendislik harikası (!) olarak nükleer atık saklama ünitesi olmadan inşa edilmişti. Mayak Reaktörü yapılış amacını yerine getirdi ve ilk Sovyet atom bombası burada üretildi. Ancak Karaçay Gölü’ne bırakılan nükleer atık çok pahalıya mal olacaktı.

Bilinmeyen Felaket

1957 yılının eylül ayında Mayak Nükleer Atık Tesisi patladı ve büyük bir felakete neden oldu. Patlamada oluşan radyoaktif bulut yüzlerce kilometrelik bir alana yayıldı. 250 bin SSCB vatandaşı bu patlamadan etkilendi. Tesiste çalışanlar dahil olmak üzere 250 kişi patlamadan sonraki ilk birkaç haftada radyasyon nedeniyle oluşan rahatsızlıklardan hayatını kaybetti. Mayak Reaktörünün neden olduğu bu felaket yıllar boyunca Sovyetler tarafından başarıyla gizlendi ve ancak yıllar sonrasında dünya burada yaşanan felaketi öğrenebildi. Ancak Sovyet Rusya Mayak felaketini başarıyla gizlese de 30 yıl sonra meydana gelecek olan Çernobil felaketini gizleyemeyecek idi.

Kuraklık ve Radyoaktivite

1968 yılında gelindiğinde Karaçay Gölü atılan nükleer atıklar sebebi ile fazlasıyla kirliydi ancak gölün tabanında biriken radyoaktif atıkların üzerindeki su tabakası biraz da olsa etkisini azaltıyordu. Ancak bu yıl yaşanan kuraklık nedeniyle gölün su seviyesi azaldı ve nihayetinde göl kurudu. Tabanda biriken nükleer atıklar ise rüzgarlar vasıtası ile büyük bir alana taşındı ve yayıldı. Sovyetler’in nükleer beceriksizliği sürekli olarak devam ediyordu.

1 Saatte 600 Röntgen

Karaçay Gölü oldukça radyoaktif bir bölgedir. Etrafında herhangi bir yerleşim bölgesi bulunmayan Karaçay gölü 1 saatte 600 röntgenlik bir radyoaktiviteye sahiptir. Burada geçirilen bir saatte maruz kalınan radyasyon büyük oranda kesin ölüm getirmektedir. Tesisin kurulmasından önce adeta bir doğa harikası olan bu göl zamanla kirletilmiş, kurumuş ve dünyanın en ölümcül noktalarından birisi olmuştur.

Elbette Buraya Müdahale Edilmiş

Mayak Reaktörünün patlamasından sonra Sovyetler gölün yaydığı radyasyonu engellemek amacıyla göl tabanına beton dökmüştür. Bu sayede radyoaktif atıkların rüzgar gibi dış etkenlerle yayılmasını ve oluşabilecek başka felaketleri önlemeye çalışmışlardır. Dökülen beton bloklar her ne kadar radyasyonun dışarıya yayılmasını engellese de hala bu atıkların yeraltı sularına karışması riski bulunmaktadır.

Etkisi 50 Yıl Devam Edecek

Greenpeace Karaçay Gölü ve çevresinde yapılan ölçüm ve gözlemlerin sonucunda; sadece gölün bulunduğu bölge değil yakınlarda bulunan yerleşim yerlerinde dahi radyokativite kaynaklı kansere yakalanma oranını %25 artabileceğini, hastalıklara yakalanma oranının ise %30 oranında artabileceğini rapor etmiştir. Üstelik bu rapora göre bölgedeki radyoaktivite önümüzdeki 50 yıl boyunca azalmadan çevresini etkilemeye devam edecek.

Dünyanın En Kirli Yeri

Karaçay Gölü bugün tüm yaşanan felaketler ve sahip olduğu radyoaktivite nedeniyle “Dünyanın En Kirli Yeri” olarak anılıyor. Sovyet Rusya zamanında yaşanan felaketler başarıyla gizlenmiş ve gölün neden olduğu radyoaktiviteden haberi olmayan yüzbinlerce insan radyasyon kaynaklı hastalıklardan hayatını kaybetmiştir. Sovyetler’in yıkılıp, Rusya Federasyonu’nun kurulmasıyla Felaketin ayyuka çıktığı 1990’lı yıllara kadar göl yakınındaki bölgelerde yaşayan halkın %65’i radyasyona bağlı kansere yakalanmıştır. Karaçay Gölü savaşın sıcakta olsa soğukta olsa yıkıma yol açabileceğinin bugünlerde bilinen en büyük kanıtlarından birisi olarak kalmıştır.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
18°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 5 13
2. Fenerbahçe 5 11
3. Karagümrük 5 8
4. Antalyaspor 5 8
5. Erzurumspor 4 7
6. Galatasaray 5 7
7. Sivasspor 4 7
8. Kasımpaşa 5 7
9. Hatayspor 4 7
10. Göztepe 5 6
11. Konyaspor 4 6
12. Kayserispor 5 6
13. Çaykur Rizespor 5 5
14. Trabzonspor 5 5
15. Malatyaspor 5 5
16. Denizlispor 5 5
17. Gaziantep FK 5 4
18. Beşiktaş 4 4
19. Gençlerbirliği 4 4
20. Başakşehir 5 4
21. Ankaragücü 4 1
Takımlar O P
1. İstanbulspor 5 12
2. Tuzlaspor 5 11
3. Altay 5 10
4. Ankara Keçiörengücü 5 10
5. Adanaspor 5 9
6. Altınordu 5 9
7. Adana Demirspor 5 8
8. Samsunspor 5 8
9. Giresunspor 5 8
10. Bursaspor 5 7
11. Balıkesirspor 5 6
12. Akhisar Bld.Spor 5 5
13. Bandırmaspor 5 5
14. Ümraniye 5 4
15. Ankaraspor 5 4
16. Eskişehirspor 5 3
17. Menemen Belediyespor 5 2
18. Boluspor 5 1
Takımlar O P
1. Everton 5 13
2. Aston Villa 4 12
3. Liverpool 5 10
4. Leicester City 5 9
5. Arsenal 5 9
6. Wolverhampton 5 9
7. Tottenham 5 8
8. Chelsea 5 8
9. West Ham 5 7
10. Leeds United 5 7
11. Man City 4 7
12. Southampton 5 7
13. Newcastle 5 7
14. Crystal Palace 5 7
15. M. United 4 6
16. Brighton 5 4
17. West Bromwich 5 2
18. Burnley 4 1
19. Sheffield United 5 1
20. Fulham 5 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 6 11
2. Villarreal 6 11
3. Real Madrid 5 10
4. Getafe 5 10
5. Cádiz 6 10
6. Granada 5 10
7. Real Betis 6 9
8. Atletico Madrid 4 8
9. Barcelona 4 7
10. Sevilla 4 7
11. Osasuna 5 7
12. Elche 4 7
13. Valencia 6 7
14. Athletic Bilbao 5 6
15. Eibar 6 5
16. Huesca 6 5
17. Celta de Vigo 6 5
18. Deportivo Alaves 6 4
19. Real Valladolid 6 3
20. Levante 5 3
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@