Veba Maskesinin Kısa Tarihi

Veba Salgınlarından Günümüze Kalan Korkunç Bir Hastalık Simgesi

EXTRA 15.06.2020, 13:54
Veba Maskesinin Kısa Tarihi

Avrupa geçtiğimiz yüzyıllarda tekrar tekrar birçok veba salgınıyla mücadele etti. O yıllarda korkunç ve durdurulamaz olarak bilinen veba salgınları; ağrılı şişmiş lenf düğümleri, kararmış cilt ve bunun gibi birçok korkunç semptomlarla kurbanlarını öldürüyor idi. Bu uğursuz hastalıkla mücadele eden doktorlar ise uzun gagalı siyah renkte bütün vücutlarını kaplayan deriden bir pelerin benzeri bir kıyafetle hastaları teşhis ediyor, otopsi yapıyor ve ölenleri gömüyordu. Bu garip kostüm o yıllardan günümüze vebanın ikonik ve korkunç bir sembolü olarak kaldı. 

Kostümün Genel Özellikleri

Kostümün mucidi  17. yüzyılda birçok Avrupa kraliyetinin tıbbi ihtiyacını karşılayan bir doktor olan Charles de Lorme idi. Charles de Lorme aynı zamanda Fransız krallarının ve ünlü Medici Ailesinin doktoruydu. Kıyafet balmumu kaplı der bir ceket, botlara bağlı pantolon, keçi derisinden yapılmış bir şapka ve bir çift eldiven, ceketin içerisine sıkıştırılmış bir gömlekten oluşuyordu. Bu kıyafeti giyen veba doktorları aynı zamanda hastalara dokunmadan onları incelemeye yarayan bir sopa taşırlardı.

İkonik Maske

Bu kıyafetin en ikonik özelliği artık ürkütücü bir görünüm olarak bilinen gagalı maskesidir. Bu maske genellikle 15 santim uzunluğunda, bir kuş gagasına benzer bir yapıdaydı. Gaganın her iki yanında nefes almaya imkan tanıyan birer delik bulunuyordu ve bu deliklerin içerisi şifalı bitkilerle (ambergris, nane veya gül yaprakları gibi güçlü, hoş kokulu bitkiler) doluydu. Bu şifalı bitkilerin kokusuyla doktorlar veba hastalığından korunduklarına inanıyorlardı çünkü vebanın o yıllarda koku ile yayıldığı düşünülmekte idi.

Doktor Dediysek ...

Bu kıyafeti ve maskeyi kullanan insanlar veba doktoru olarak adlandırıldı ancak durum tam olarak öyle değil. O yıllarda veba salgınına yakalanan kasabalar ve şehirler para karşılığı hastalananları veya ölenleri teşhis edecek ve gömecek veba doktorlarını ücreti karşılığında kiralıyorlardı. Veba doktorları ise bu ücretin karşılığında bu işleri yapan sıradan insanlardı. Birçoğu gerçek anlamda tıp doktoru değildi. 

Veba Doktoru Ne Yapar?

Kendilerine veba doktoru diyen bu insanların temel görevi kimsenin girmeye cesaret edemediği yerlere girmek, herkesin topuklarını kalçalarına vurarak kaçtığı veba hastalarını teşhis etmek ve belirlemek, vebadan ölenleri gömmek, kasabalara veya şehirlere girenlerin kayıtlarını tutmak, ölenlerin vasiyetini kayıt altına almak, vebadan ölen bir kişinin kiminle konuştuğu kimlerle temas ettiği gibi bilgileri edip o kişileri teşhis etmek gibi önemli ve zor görevlerdi. Ancak bu kişiler ortada görüldüklerinde insanlar tarafından uğursuz kişiler olarak görüldüler hatta birçok ölümün sorumlusu olarak tutuldular.

Veba Doktorlarının Tedavi Yöntemleri

Veba doktorların büyük çoğunluğu aslında hekimlikle uzaktan yakından alakası olmayan kimselerdi. Para karşılığında kimsenin yapamayacağı işleri yapan sıradan insanlardı onlar. Ancak bunun farkında olmayan birçok korku dolu insan onlardan veba hastalarını tedavi etmelerini istediğinde bazı ilkel ve modern tıpla alakası olmayan faydasız teknikleri uyguladılar. Kan akıtma, Sülükle kan emdirme, vücudun şişen ve kararan ve moraran yerlerin üzerine eritilmiş civa dökülmesi gibi. Bu yöntemler veba tedavisinde bir işe yaramadığı gibi birçok veba hastası da bu ve benzeri yöntemler yüzünden öldüler.

Bu Kıyafet ve Maske Vebadan Korudu mu?

Elbette korumadı. Veba doktorlarının büyük bir kısmı vebadan öldü. Veba hastalığı sıvı ya da dokulara direkt temasla, hastalığa yakalanmış insanların öksürüğü veya hapşırığı ile etrafa saçılan damlacıkların solunmasıyla ya da pire ısırığı yoluyla hayvanlardan insana geçiyordu oysa yaygın inanış o yılarda vebanın kötü hava yoluyla ve koku ile bulaştığı idi. Dolayısıyla kıyafetin ve maskenin vebaya karşı koruyucu bir özelliği yoktu. Veba doktorların tedavi yöntemleri hastaların ne yaşamını uzattı, ne acılarını hafifletti ne de tedavi etkisi yarattı. Veba hastalığına modern tıbbın ve antibiyotiklerin gelişimine kadar gerçek anlamda bir çare bulunamadı

Farkında Olmadan Veba Yaydılar

Veba doktorlarının giydikleri kıyafet deriden oluşuyordu. Sürekli olarak hastalarla yakın temas halinde olduklarından veba hastalığına sebep olan bakteriler bu kıyafet üzerinde kıyafeti giyen doktorla beraber kasaba kasaba, şehir şehir gezdi. Üstelik bu deri kıyafete veba bulaştıran pirelerde konuyordu. Veba doktorları aslında farkında olmadan görevlerini yapmaya gittikleri yerlerde hastalığı azaltmaktan çok yaygınlaşmasına yardım etmiş bulundu.

Uğursuz Adamlar

Veba doktorlarının görüldükleri her yerde veba kol gezdiği için insanlar tarafından uğursuz kimseler olarak görüldüler. Ancak onları bu şekilde gören insanlardan hiçbiri onların yaptığı işleri yapamıyordu. Dolayısıyla insanlar onlara karşı korkuyla karışık bir kabulleniş gösterdiler. Veba doktorlarının olduğu yerlere kimse yaklaşmak istemiyor ve kimse onlarla konuşamıyordu. Giydikleri kıyafet yüzünden korkunç ve uğursuz insanlar olarak görüyorlardı.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
11°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@