Veba Maskesinin Kısa Tarihi

Veba Salgınlarından Günümüze Kalan Korkunç Bir Hastalık Simgesi

EXTRA 15.06.2020, 13:54
Veba Maskesinin Kısa Tarihi
banner31

Avrupa geçtiğimiz yüzyıllarda tekrar tekrar birçok veba salgınıyla mücadele etti. O yıllarda korkunç ve durdurulamaz olarak bilinen veba salgınları; ağrılı şişmiş lenf düğümleri, kararmış cilt ve bunun gibi birçok korkunç semptomlarla kurbanlarını öldürüyor idi. Bu uğursuz hastalıkla mücadele eden doktorlar ise uzun gagalı siyah renkte bütün vücutlarını kaplayan deriden bir pelerin benzeri bir kıyafetle hastaları teşhis ediyor, otopsi yapıyor ve ölenleri gömüyordu. Bu garip kostüm o yıllardan günümüze vebanın ikonik ve korkunç bir sembolü olarak kaldı. 

Kostümün Genel Özellikleri

Kostümün mucidi  17. yüzyılda birçok Avrupa kraliyetinin tıbbi ihtiyacını karşılayan bir doktor olan Charles de Lorme idi. Charles de Lorme aynı zamanda Fransız krallarının ve ünlü Medici Ailesinin doktoruydu. Kıyafet balmumu kaplı der bir ceket, botlara bağlı pantolon, keçi derisinden yapılmış bir şapka ve bir çift eldiven, ceketin içerisine sıkıştırılmış bir gömlekten oluşuyordu. Bu kıyafeti giyen veba doktorları aynı zamanda hastalara dokunmadan onları incelemeye yarayan bir sopa taşırlardı.

İkonik Maske

Bu kıyafetin en ikonik özelliği artık ürkütücü bir görünüm olarak bilinen gagalı maskesidir. Bu maske genellikle 15 santim uzunluğunda, bir kuş gagasına benzer bir yapıdaydı. Gaganın her iki yanında nefes almaya imkan tanıyan birer delik bulunuyordu ve bu deliklerin içerisi şifalı bitkilerle (ambergris, nane veya gül yaprakları gibi güçlü, hoş kokulu bitkiler) doluydu. Bu şifalı bitkilerin kokusuyla doktorlar veba hastalığından korunduklarına inanıyorlardı çünkü vebanın o yıllarda koku ile yayıldığı düşünülmekte idi.

Doktor Dediysek ...

Bu kıyafeti ve maskeyi kullanan insanlar veba doktoru olarak adlandırıldı ancak durum tam olarak öyle değil. O yıllarda veba salgınına yakalanan kasabalar ve şehirler para karşılığı hastalananları veya ölenleri teşhis edecek ve gömecek veba doktorlarını ücreti karşılığında kiralıyorlardı. Veba doktorları ise bu ücretin karşılığında bu işleri yapan sıradan insanlardı. Birçoğu gerçek anlamda tıp doktoru değildi. 

Veba Doktoru Ne Yapar?

Kendilerine veba doktoru diyen bu insanların temel görevi kimsenin girmeye cesaret edemediği yerlere girmek, herkesin topuklarını kalçalarına vurarak kaçtığı veba hastalarını teşhis etmek ve belirlemek, vebadan ölenleri gömmek, kasabalara veya şehirlere girenlerin kayıtlarını tutmak, ölenlerin vasiyetini kayıt altına almak, vebadan ölen bir kişinin kiminle konuştuğu kimlerle temas ettiği gibi bilgileri edip o kişileri teşhis etmek gibi önemli ve zor görevlerdi. Ancak bu kişiler ortada görüldüklerinde insanlar tarafından uğursuz kişiler olarak görüldüler hatta birçok ölümün sorumlusu olarak tutuldular.

Veba Doktorlarının Tedavi Yöntemleri

Veba doktorların büyük çoğunluğu aslında hekimlikle uzaktan yakından alakası olmayan kimselerdi. Para karşılığında kimsenin yapamayacağı işleri yapan sıradan insanlardı onlar. Ancak bunun farkında olmayan birçok korku dolu insan onlardan veba hastalarını tedavi etmelerini istediğinde bazı ilkel ve modern tıpla alakası olmayan faydasız teknikleri uyguladılar. Kan akıtma, Sülükle kan emdirme, vücudun şişen ve kararan ve moraran yerlerin üzerine eritilmiş civa dökülmesi gibi. Bu yöntemler veba tedavisinde bir işe yaramadığı gibi birçok veba hastası da bu ve benzeri yöntemler yüzünden öldüler.

Bu Kıyafet ve Maske Vebadan Korudu mu?

Elbette korumadı. Veba doktorlarının büyük bir kısmı vebadan öldü. Veba hastalığı sıvı ya da dokulara direkt temasla, hastalığa yakalanmış insanların öksürüğü veya hapşırığı ile etrafa saçılan damlacıkların solunmasıyla ya da pire ısırığı yoluyla hayvanlardan insana geçiyordu oysa yaygın inanış o yılarda vebanın kötü hava yoluyla ve koku ile bulaştığı idi. Dolayısıyla kıyafetin ve maskenin vebaya karşı koruyucu bir özelliği yoktu. Veba doktorların tedavi yöntemleri hastaların ne yaşamını uzattı, ne acılarını hafifletti ne de tedavi etkisi yarattı. Veba hastalığına modern tıbbın ve antibiyotiklerin gelişimine kadar gerçek anlamda bir çare bulunamadı

Farkında Olmadan Veba Yaydılar

Veba doktorlarının giydikleri kıyafet deriden oluşuyordu. Sürekli olarak hastalarla yakın temas halinde olduklarından veba hastalığına sebep olan bakteriler bu kıyafet üzerinde kıyafeti giyen doktorla beraber kasaba kasaba, şehir şehir gezdi. Üstelik bu deri kıyafete veba bulaştıran pirelerde konuyordu. Veba doktorları aslında farkında olmadan görevlerini yapmaya gittikleri yerlerde hastalığı azaltmaktan çok yaygınlaşmasına yardım etmiş bulundu.

Uğursuz Adamlar

Veba doktorlarının görüldükleri her yerde veba kol gezdiği için insanlar tarafından uğursuz kimseler olarak görüldüler. Ancak onları bu şekilde gören insanlardan hiçbiri onların yaptığı işleri yapamıyordu. Dolayısıyla insanlar onlara karşı korkuyla karışık bir kabulleniş gösterdiler. Veba doktorlarının olduğu yerlere kimse yaklaşmak istemiyor ve kimse onlarla konuşamıyordu. Giydikleri kıyafet yüzünden korkunç ve uğursuz insanlar olarak görüyorlardı.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@