Coronavirus’ün Yıllar İçinde Darwin'i Kıskandıran Evrimi

GENEL SAĞLIK 13.01.2022, 17:13 13.01.2022, 19:35
Coronavirus’ün Yıllar İçinde Darwin'i Kıskandıran Evrimi
banner31

Coronavirus’ün Yıllar İçinde Darwin'i Kıskandıran Evrimi

Virüslerle insanlar arasındaki savaş zamanın başlangıcından bu yana devam ediyor. İnsanlar farklı tedavi yöntemleri ve ilaçlar buldukça hastalıklarda farklılaşıyor ve evrim geçiriyor. Elbette son zamanlarda dünyayı kasıp kavuran COVID-19’da bu değişimden nasibini aldı. İlk Olarak Çin'in Wuhan kentinde Aralık 2019'da ortaya çıkan COVID-19; o zamandan bugüne farklı mutasyonlar geçirdi. Delta, Beta, Alfa gibi terimlere artık hiç olmadığımız kadar aşinayız. Çünkü mutasyon geçiren Coronavirüs varyantları artık bu eski Yunan harfleriyle isimlendiriliyor.  

COVID-19 varyantları Dünya Sağlık Örgütü tarafından; Endişe Verici Varyant (VOC) ve İzlenmesi Gereken Varyant (VOI) olmak üzere iki kategoriye ayrılmış durumda. COVID-19 varyantları hem oluşturdukları tehlike, bulaşıcılık miktarı ve hastalık belirtilerinde varyantlara göre farklılıklar gösterebiliyor. Bu listede COVID-19’un geçmişten bugüne dünyayı kasıp  kavuran varyantlarını mercek altına alıyoruz.

  1. Orjinal SARS-COV-2 (Çin)

Resmi olarak Ocak 2020’de açıklanan SARS-COV-2 Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıktı. Ancak yapılan araştırmalar virüsün Ekim 2019’dan bu yana dolaşımda olduğunu gösterdi. Wuhan’dan başlayarak kısa sürede tüm dünyaya yayılan SARS-COV-2, gerek aşısının olmaması, gerek yüksek bulaşıcılığı, gerekse alınan önlemlerin yetersizliğinden ötürü tüm dünyada yüzbinlerce kişinin ölümüne sebep oldu. SARS-COV-2 ortaya çıktığından beri tüm dünyada tam 154 milyon vaka bildirildi. Günümüzde etkin olan tüm aşıların formülasyonu bu ilk varyant olan SARS-COV-2 üzerinde yapıldı. Aynı zamanda sonraki varyantların bulaşıcılık ve öldürücülük değerleri yine SARS-COV-2 virüsünün standartları esas alınarak belirlenmekte. Günümüzde farklı varyantlar daha yaygın olsa da SARS-COV-2 vakaları hala görülmektedir.

Aşı Etkinliği:

  • Pfizer/BioNTech: %95
  • Moderna: %94,5
  • Novavax: %89,3
  • Johnson & Johnson's: Hastalığı önlemede %66, Şiddetli hastalığı önelemde %85
  • Oxford/AstraZeneca: %70
  • Sputnik V: %97,6

  1. B.1.1.7 İngiltere Varyantı

2020 sonlarında İngiltere’de ortaya çıkan bu varyant; orjinal varyanta göre çok daha bulaşıcı olması ve daha öldürücü olması ile biliniyor. Son derece hızlı yayılan B.1.1.7 Alpha Varyantı; tanımlandığından bu yana 80'den fazla ülkede görüldü. ABD’de ilk olarak 30 Aralıkta bildirilen B.1.1.7 Alpha Varyantı vakası sonrasında ABD’nin 42 eyaletinde görüldü. Ülkemizde ise oldukça baskın olan B.1.1.7 Alpha Varyantı 81 ilin tamamında görüldü. B.1.1.7 Alpha Varyantı yüksek bulaşıcılığa sahip olmasından dolayı alınan sıkı önlemlere rağmen kış aylarında İngiltere’de artış gösterdi. Ülkemizde ise tüm illerde görülen bu varyant ciddi hastalık ve ölüme sebep olabiliyor.

Aşı Etkinliği:

  • Pfizer/BioNTech: Yüksek koruyuculuk oranına sahip
  • Moderna: Yüksek koruyuculuk oranına sahip
  • Novavax: İyi derecede koruma sağlıyor
  • Johnson & Johnson's: İyi derecede koruma sağlıyor
  • Oxford/AstraZeneca: İyi derecede koruma sağlıyor
  • Sputnik V: En yüksek koruyuculuk oranına sahip

  1. B.1.351 Güney Afrika Varyantı

Ekim 2020’de Güney Afrika’da ortaya çıkan bu varyant aynı yılın aralık ayında tanımlandı. Yapı olarak İngiltere Varyantı ile benzerlikler gösteren B.1.351 Güney Afrika Varyantı; orjinal SARS-COV-2 varyantına kıyasla %50 daha yüksek bir bulaşıcılığa sahip. Bugüne kadar 24 ülkede görülen B.1.351 Güney Afrika Varyantı ülkemizdede tanımlandı.  Güney Afrika varyantı Türkiye’de baskın olmasada 11 ilde 285 kişide görüldü. Son derece yüksek öldürücülük oranına sahip olan B.1.351 Güney Afrika Varyantı aynı zamanda aşı kaynaklı antikorlara karşı da direnç gösterebiliyor. Yapılan araştırma ve klinik deneyler geliştirilmekte olan aşıların bu varyantta diğer varyantlara göre daha az etkili olduğunu gösteriyor.

Aşı Etkinliği:

  • Pfizer/BioNTech: İyi derecede koruma sağlıyor
  • Moderna: İyi derecede koruma sağlıyor
  • Novavax: %60
  • Johnson & Johnson's: %57
  • Oxford/AstraZeneca: Yeterli veri yok
  • Sputnik V: Antikor tepkisi az olsa da diğer aşılara göre daha etkili

  1. P.1 Brezilya Varyantı

İlk olarak Ekim 2020’de Brezilya’nın Amazon bölgesinden Japonya’ya seyahat eden 4 kişide görülen bu varyant; başta Brezilya olmak üzere ABD’nin bazı eyaletleri, Japonya ve Kanada gibi ülkelerde görüldü. Ortaya çıkan ilk araştırma sonuçlarında bu varyantın oldukça yüksek bir bulaşıcılığa sahip olduğu belirlendi. Aynı zamanda daha önce COVID-19 geçirmiş ya da aşı olmuş kişilerde de görülebilmesi bu varyantın antikorlardan kaçabildiğini gösteriyor. Dolayısıyla daha öncesinde kazanılan bağışıklığın bu varyantan koruyup korumadığı hala belirsizliğini koruyor. Dünyada yaygın bir varyant olmayan P.1 Brezilya Varyantı ülkemizde çok az kişide görüldü.

Aşı Etkinliği:

P.1 Brezilya Varyantına karşı halihazırda üretilen aşı çeşitlerinin etkinliği konusunda henüz yeterli veri bulunmuyor.

  1. B.1.617 Hindistan Varyantı (Çift Mutant Varyantı)

B.1.617 Hindistan Varyantı; ilk olarak Ekim 2020’de Hindistan’ın Maharashtra eyaletinde tespit edildi. DSÖ’ye göre şimdiye kadar 44 ülkede B.1.617 Hindistan Varyantı ile karşılaşıldı. Ülkemizde ise yaygın olmayan bu varyant şimdiye kadar 5 kişide görüldü. Çift Mutant Varyantı olarak bilinen B.1.617 Hindistan Varyantı; 6 epidemiyolojik bölgede 44 ülkede tespit edildi. B.1.617 Hindistan Varyantı sahip olduğu spike proteininde vücudun bağışıklık tepkisinden kaçma yeteneğini artırabileceği öne sürülen iki mutasyona sahip. Bu mutasyonlar virüsün vücudun bağışıklık tepkisinden kaçmasını ve daha bulaşıcı hale gelmesini sağlıyor. Hindistan dışında 44 ülkede görülen vakaların ise uluslararası seyahatlerle yayıldığı tahmin ediliyor.

Aşı Etkinliği:

B.1.617 Hindistan Varyantına karşı halihazırda üretilen aşı çeşitlerinin etkinliği konusunda henüz yeterli veri bulunmuyor.

  1. B.1.1.529 Omicron Varyantı

B.1.1.529 Omicron Varyantı ilk olarak Güney Afrika’da tespit edildi. Güney Afrika’da uzmanlar tarafından ilk olarak 24 Kasım 2021’de DSÖ'ye bildirilen B.1.1.529 Omicron Varyantı o zamandan bugüne tüm dünyada milyonlarca kişiyi etkiledi. Ülkemizde ise Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre ilk olarak 2 Aralık 2021 tarihinde Omicron varyantı ile enfekte vakaların tespit edilmiştir. Yine aynı açıklamaya göre ülkemizdeki kalabalık illerdeki vakaların %10’undan fazlasını Omicron varyantı oluşturuyor. B.1.1.529 Omicron Varyantının diğer tüm varyantlara göre daha bulaşıcı olduğu düşünülmektedir. Üstelik yapılan araştırmalara göre B.1.1.529 Omicron Varyantı daha önce SARS-CoV-2 ile enfekte olup iyileşmiş kişilerin antikorlarına karşı direnç gösterebilir. Dolayısıyla daha önce COVID-19 geçiren kişilerde B.1.1.529 Omicron Varyantı ile yeniden enfekte olma riski taşıyorlar.

Aşı Etkinliği:

B.1.1.529 Omicron Varyantına karşı halihazırda üretilen aşı çeşitlerinin etkinliği konusunda henüz yeterli veri bulunmuyor.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@