17.04.2020, 22:01 464

Her Dört Kadından Birinin Sorunu: Miyom

Toplumda bilinirliği yüksek bir hastalık olan miyom, her dört kadının birinde görülen ve kadın hastalıkları uzmanlarına sık başvuru nedenlerinden olan bir problem.

Peki nedir bu miyom?

Uterus ya da diğer yaygın bilinen adıyla rahim, ağırlıklı olarak kas hücrelerinden oluşan bir organ olup, bu yoğun kas kütlesi aynı zamanda sayısını arttırma (hiperplazi) ve büyüme (hipertrofi) yeteneğine sahiptir, rahmin bu özelliği gebelik öncesi yaklaşık bir yumruk kadar olan rahim boyutunun, gebeliğin sonunda var olan gebeliği taşımak için hacim olarak 20 katlara ulaşabilecek bir kapasiteye sahip olması için gereklidir ve gebelikte görülen bu büyüme geri dönüşümlüdür. Diğer yandan, rahmi oluşturan kas hücrelerinin bu çoğalma kabiliyeti bazen uygunsuz, kontrol dışı ve geri dönüşümsüz olabilmektedir. Miyom gelişiminin temelinde yalnız bir adet rahim kas hücresinin, etraf dokudan farklı bir özellik kazanıp (alterasyon)kendi kolonisini oluşturma gayreti sonucu ortaya çıkan bir patolojidir. Yani bir hücre kendi bağımsızlığını ilan edip kendini çoğaltarak rahim içerisinde bir tümör halini almaktadır. Miyomun bu tek bir hücreden oluşma özelliği onu monoklonal yani tek hücre kökenli bir patoloji olarak tanımlamamızın nedenidir.

Miyomlar  oldukça yaygın görülen hastalıklardan biri olup her dört kadından birinde tespit edilmektedir. Aslında klinik olarak tanımlanan miyomlar için geçerli olan bu oranın daha fazla olduğu bilinmektedir.  Herhangi bir nedenle ameliyatla çıkartılmış rahimlerin incelendiği çalışmalar, gerçek miyom görülme sıklığının çok daha yüksek(%70-80) olduğunu ortaya koymuştur.

Miyomların büyük bir kısmı herhangi bir yakınmaya neden olmadan (asemptomatik) varlığını sürdürürken, diğer bir kısmı ise kadın sağlığını ve/veya yaşam kalitesini çeşitli oranlarda etkileyen bazı problemlere neden olabilmektedir. Miyomların neden olduğu problemler başlıca; miyomun büyüklüğü, yerleşim yeri, içinde zamanla ortaya çıkabilen değişikliler (dejenerasyonlar), miyomun sayısı, hastanın yaşı, gebelik durumu, menapozal dönemle ilişkisi, hastanın eşlik eden ek tıbbi problemleri gibi faktörlerle ilişkilidir. Sıralanan bu faktörler aynı zamanda tedavi ihtiyacını ve tedavi şeklini de belirleyen ana faktörlerdir.

Miyomlarda en sık ortaya çıkan problem kanamadır ve miyomlu kadınların yaklaşık 1/3’inde kanama ile ilgili problemler görülmektedir. Miyom ile rahim kanaması arasındaki ilişki, kimi zaman miyomun kanadığı şeklinde yanlış bir bilgiyi de kaçınılmaz olarak yanında getirmektedir. Aslında kanayan miyomun kendisi değildir. Miyom(lar), kadının olağan periyodunda başlayan adet kanamasının miktarını arttırarak ve/veya süre olarak uzatarak kanama problemine yol açmaktadır, eğer ki miyomu olan kadın menapozda yani adetten kesilmiş ise miyom, çok nadir bazı durumlar dışında, vajinal kanamaya neden olmayacaktır. Nadiren rahim iç boşluğuna yerleşen bir miyom dejenere olup direkt olarak kendisinden kanamaya neden olabilir, ancak bu durum çok nadirdir.

Miyomu olan kadınlarda kanamadan sonra ikinci sıklıkta görülen problem ağrıdır. Miyomlarda görülen ağrı sıklıkla kronik alt karın ağrısı (kronik pelvik ağrı) şeklinde olabilirken bazen bu ağrı miyomda görülen dejenerasyona bağlı olarak akut karın ağrısı şeklinde karşımıza çıkabilmektedir. Yine daha düşük sıklıkla miyomlar adet dönem ağrısı (dismenore) veya ilişki sırasında ağrı (disparüni) problemlerine neden olabilmektedir.

Genellikle büyük miyomlarda ortaya çıkan bir diğer problem ise bası problemleri olup büyüyen miyomun etraf yapı ve organlara basısına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Karın ön duvarına doğru  aşırı büyümüş bir miyom idrar ile ilgili problemlere yol açarken, arkaya doğru büyümüş bir miyom kalın bağırsağın son kısmına yaptığı bası neticesinde kabızlık ve zor dışkılama gibi problemlere neden olabilir, diğer yandan yanlara doğru aşırı büyümüş bir miyom böbrek ile idrar torbası arasında idrarı taşıyan kanala (üreter) bası yaparak uzun vadede böbrek yetmezliğine yol açabilmektedir. Ancak miyomun basısıyla ortaya çıkan bu durumlar sanıldığının aksine sık görülen problemler olmayıp genellikle rahmi ileri derecede (en az 3-4 aylık gebelik cesametinde) büyüten tek veya birden fazla miyom neticesin çok nadir bir durum olarak karşımıza çıkabilmektedir.

Miyomlar nadiren infertilite yani çocuk sahibi olamama nedeni olarak da karşımıza çıkabilirler. Bu özellikle, normal bir gebeliğin rahim içerisinde yerleşim yeri de olan rahim iç boşluğundan köken alan ve ya bu boşluğa, rahim iç duvarından bası yapan miyomlar için söz konusudur. Miyomlar daha nadiren tüplerin rahim içerisine girdiği noktayı tıkayarak da infertilite nedeni olabilmektedir. Genel olarak miyomların infertilite neden olma olasılığı oldukça düşük olup, tüm infertilite nedenlerinin %5’inden daha azını kapsarlar.

Gebelikte miyomlar sıklıkla büyüme eğilimi gösterirler ve bu büyümenin oranı kişiden kişiye farklılık gösterir. Gebelikte miyomlarda ortaya çıkan bir diğer durum da kırmızı dejenerasyon olarak adlandırılan miyom içerisine olan kanamanın neden olduğu değişikliktir. Gebelikte miyomların neden olduğu başlıca problemler;  gebelik kaybı(düşük),  erken doğum ve bebeğin rahim içerisinde olağan dışı yerleşim ve doğum pozisyon anomalileridir (malprezentasyon).

Miyomlarda esas tedavi seçeneği cerrahi olup, sadece miyomun alındığı miyomektomi operasyonu veya miyomların rahimle beraber alındığı histerektomi ameliyatı olarak başlıca iki ana başlık altında toplanabilir. Miyomların neden olduğu kanama veya ağrı gibi semptomlar için kimi zaman ilaçlardan faydalansak ta,  miyomların ilaç ile ortadan kaldırılması kesinlikle mümkün değildir.Sadece miyomun alınıp rahmin korunduğu miyomektomi ameliyatı genellikle 45 yaş öncesi ve çocuk istemi olan hastalar için bir seçenek olurken, hastanın yaşından bağımsız olarak, hastanın istemi doğrultusunda hangi yaşta olursa olsun da uygulanabilmektedir. Günümüzde miyom ameliyatları, özellikle son 20 yılda cerrahi teknolojinin sağladığı kolaylıklar neticesinde kapalı yöntem ile yapılabilir hale gelmiştir. Kapalı, diğer adıyla laparoskopi ameliyatlarında, miyom(lar) en az 7-8 cm olan bir karın duvarı kesisi yerine, boyutu 5 mm ile 15 mm arasında değişen toplam 3 veya 4 delikten dışarıya çıkarılabilmektedir. Bu ameliyatta (laparoskopik miyomektomi) miyom(lar) karın içerisinde özel bir cihaz vasıtasıyla ince şeritlere parçalanmakta ve bu şekilde küçük deliklerden parçalar halinde dışarıya çıkartılabilmektedir.  Kapalı ameliyatların başlıca avantajları; açık ameliyata nazaran, daha az ağrı, daha kısa hastanede kalma zamanı, daha hızlı toparlanma ve günlük hayatına daha kısa sürede yeniden dönebilme olarak sıralanabilir. Ayrıca karın ön duvarında kesinin neden olabileceği komplikasyonlar olan  fıtık, infeksiyon  ve yapışıklık gibi problemlerde belirgin oranda daha az görülmektedir. Günümüzde kapalı miyom ameliyatları klasik laparoskopik yöntemin yanı sıra robotik olarak da yapılabilmektedir.

Miyomların tedavisinde ikinci ana ameliyat yöntemi ise histerektomi olup rahim alma ameliyatlarının en sık nedenini oluşturmaktadır. Histerektomi operasyonunda rahim yekpare bir şekilde miyom(lar) uda kapsayacak şekilde alınır. Histerektomi operasyonu sıklıkla menapozda ya da yakın bir zamanda menapoza girecek hastalar için bir alternatifdir. Bu ameliyatta rahim alındığı için miyomun nüks etme gibi bir durum söz konusu olmamaktadır. Rahim alma operasyonları da günümüzde kapalı teknikle (laparosopik veya robotik) yapılabilmektedir.

Günümüzde, oldukça sık rastladığımız miyomlar, çoğu kadın için bir probleme neden olmazken, bazı kadınlarda ameliyat gerektirebilen problemlere yol açabilmektedir. Miyomlarda tedavi bireyselleştirilmelidir. Hastanın miyomun neden olduğu yakınmaları, yaşı, gebelik beklentisi gibi faktörlerle birlikte en uygun tedavi yöntemi belirlenmelidir. Tek başına miyomun boyutu ve/veya sayısı ameliyat gerekçesi olmamalıdır. Örneğin, rahim dışına doğru büyümüş portakal büyüklüğünde bir miyom hiçbir şikayete neden olmadan yapılan rutin bir jinekolojik muayenede rastlantısal olarak saptanabilirken, oldukça küçük (1-2cm ) bir miyom rahimin iç kısmında yerleşip kanama problemlerine yola açarak ameliyatın kaçınılmaz olduğu bir duruma neden olabilir.

Son olarak kadınlarımıza sadece miyom için değil, genel anlamda üreme organları kaynaklı tüm hastalıkların engellenmesi veya erken tansı için, en azından yılda bir kez, herhangi bir şikayetleri olmasa dahi jinekolojik kontrollerini yaptırmalarını hatırlatmak istiyorum. Hepinize sağlık ve mutluluk dolu günler dilerim.

Prof. Dr. Korhan KAHRAMAN

Bahçeşehir Üniversitesi 

Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

Yasal Uyarı: Sitemizdeki tüm yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılması kesinlikle yasaktır.

Yorumlar (1)
Nurten Giran 10 ay önce
Halkın anlayacağı dilden bir yazı elinize sağlık
light rain and snow
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@