24.05.2020, 14:31 56

Kalp Ritm Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi

KALP RİTM BOZUKLUKLARININ TEŞHİS VE TEDAVİSİNDE ELEKTROFİZYOLOJİK ÇALIŞMA VE RADYOFREKANS ABLASYON:

Kalp ritmi nasıl oluşur?

Kalp kendi kendine elektrik üretme ve iletme özelliğine sahip hücreleri barındıran bir organdır. Kalbin sağ karıncığında yer alan ve sinüs düğümü denilen özelleşmiş bölge normal şartlar altında vücudun ihtiyacına göre dakikada ortalama 60-100 arasında elektriksel uyarı üretir. Bu uyarılar kulakçıklar ve karıncıklar arasında yer alan ve atriyoventriküler düğüm denilen bir bölgede kısa bir süre bekletilir ve oradan kalbin karıncıklarını ayıran duvar üzerindeki özelleşmiş sinir ileti hücreleri ile kalbe yayılır. Bu elektriksel uyarının ardından kalp mekanik olarak kasılır yani ‘’kontrakte’’ olur. Erişkin bir kişinin kalbi günde yaklaşık olarak 100.000 kez kasılır. Bu durum, sinüs düğümünden günde 100.000 uyarı üretiliyor olması anlamına gelir.

Ritm Bozukluğu Nedir? Nasıl ve Neden oluşur?       

Sinüs düğümünde elektrik uyarısı üretilmesiyle başlayan serüvenin kalbin karıncıklarının kasılmasına yol açacak şekilde iletilmesi sırasındaki herhangi bir aksaklık ritm bozukluğu yapabilir. Bu olağan ileti sistemi dışında, bazı kalp hastalıkları sonucunda kalbin herhangi bir bölgesindeki hücreler de ritm üretebilme veya iletebilme özelliği kazanabilir. Bazı durumlarda da doğumsal olarak kalpte kısa devre yapan aksesuar ileti yolları bulunabilmektedir.

Ritm bozuklukları kalp hızında yavaşlama, hızlanma, düzensizlik şeklinde bulgu verebilir.

Kalp hızının dakikada 100 atım üzerine çıkması taşikardi olarak adlandırılır. Ateş yüksekliği, kansızlık, tiroid hormon bozuklukları ve vücudun metabolik ihtiyacının karşılanması için daha çok kana ihtiyaç olduğu durumlarda kalp hızlanır yani taşikardi ortaya çıkar. Böyle durumlarda taşikardinin altında yatan sebebi tedavi etmek gerekmektedir. Sebep tedavi edilince taşikardi de düzelecektir.  Bazı taşikardiler sadece ilaç tedavisi ile düzeltilebilir. Bazı hastalarda taşikardi atağı yaşamı boyunca 1-2 kez ortaya çıkabilirken bazı hastalarda yaşam konforunu etkileyecek sıklık ve yoğunlukta olabilir. Bazı taşikardi atakları sadece çarpıntı hissi ile kendini gösterirken bazı çarpıntı ataklarında bayılma, bazılarında ise hayatı tehdit edecek derecede bilinç kaybı görülebilir. Bu durumlarda kardiyoversiyon veya defibrilasyon diye adlandırdığımız kalbe şok verme işlemi gerekebilir. Taşikardi ataklarının karakteri de vereceğimiz tedavinin seçiminde önemlidir.

Kalp hızında yavaşlama da ritm bozukluğudur. Bu yavaşlamanın tedaviye ihtiyaç duyup duymadığı Kardiyoloji hekiminiz tarafından belirlenecektir. Bazı kalp hızı yavaşlamalarında kalp pili uygulaması hayat kurtarıcı olmaktadır. Ancak kalp hızı yavaş olan her kişinin kalp piline ihtiyacı var anlamına gelmez bu durum. Şikayetleriniz, muayene ve laboratuar bulgularınıza göre hekiminiz karar verecektir.

Ritm bozukluklarının belirtileri nelerdir?

Çarpıntı yakınması çok sık görülür. Kalbin yerinden çıkacak gibi aşırı hızlanması gibi tarif edilebildiği gibi kalpte tekleme hissi, düzensiz atış şeklinde de hissedilebilir. Baş dönmesi, bayılacak gibi olma hissi, göz kararması, nefes darlığı, göğüste baskı hissi diğer belirtiler arasında sayılabilir.

Ritm bozukluğu teşhisinde kullanılan parametreler:

Kardiyoloji hekiminin hastanın öyküsünü alması ile hikayemiz başlar. Çarpıntının karakteri, süresi, başlangıç zamanı, eşlik eden belirtiler, altta yatan hastalıklar tek tek süzgeçten geçirilir. Fizik muayene bulguları ve ardından yapılacak kardiyolojik tetkikler ile yol haritası belirlenir. Hekimin yorumuna göre EKG, Ekokardiyografi, Holter (24 saatlik ritm takip cihazı takibi), efor testi benzeri tetkiklerden faydalanılır. Kan laboratuar tetkiklerinde ritm bozukluğuna neden olabilecek diğer bazı durumlar ekarte edilebilir.

Ritm bozuklukları her an ortaya çıkmadıkları için hekim muayenesi esnasında saptanamayabilir. Bunun üzerine kalp ritm takibi cihazları ile ritm takibi bizim için önemlidir. O takip süresinde de ritm bozukluğuna rastlanmayabilir. Ancak hastanın yakınmalarından yola çıkarak teşhis metodları genişletilebilir. Bunlardan en önemlisi de kardiyak elektrofizyolojik çalışmadır.

Kardiyak elektrofizyolojik çalışma ve kateter ablasyonu nedir?

Kalbin elektrik üretim ve iletim kabiliyetini görebilmek, ritm bozukluklarının var olup olmadığını, var ise kalbin hangi bölgesinden kaynaklandığını tespit edebilmek için faydalandığımız bir tetkiktir. Hastaya genellikle iğne giriş bölgelerinden yapılan lokal anestezi ile tetkik yapılır. Kasık ve/veya boyun damarlarından uygulanan özel kateterler yardımıyla kalbe ulaşılır. Kalbin belirli bölgelerinden ölçümler yapılır, verilen uyarılar yardımıyla ritm bozukluğuna ait bazı veriler elde edilir. Bilgisayar ve özel programlar aracılığı ile değerlendirmeler yapılır ve teşhise varılır. Elektrofizyolojik çalışmanın alternatifi yoktur. Diğer teşhis metodlarının yetersiz kaldığı durumlarda çok net sonuca varılmasına yardımcı olabilecek bir yöntemdir.

Ritm bozukluğunun tipi, yeri saptandıktan sonra duruma göre ilaç tedavisi veya radyofrekans enerji ile ritm bozukluğu ortaya çıkaran bölgenin ısıtılarak ortadan kaldırılması yöntemine yani kateter ablasyonuna başvurulabilir. Hastanın sürekli ilaç kullanmak istememesi, mevcut ritm bozukluğunun bu tedavi yöntemi dışında alternatifi olmaması, hastanın daha önce ilaç tedavisini denemiş olmasına rağmen sonuç alamaması veya hayatı tehdit eden ciddi ritm bozukluğu olması kateter ablasyonun endikasyonlarındandır.

Kateter ablasyonu sırasında yine genellikle lokal  anestezi uygulanır. Hastanın anksiyetesine, stres yoğunluğuna göre sakinleştirici ek tedaviler de verilebilir. Elektrofizyolojik çalışma genellikle 30-60 dakika kateter ablasyonu 1-4 saat sürebilen işlemlerdir. Tabi hastaya, ritm bozukluğunun yerine, şekline göre bu süreler değişken olabilir.

İşlem bölgesinde cilt altı kanamaları, bazı nadir durumlarda kalp ileti sisteminde bloklar ortaya çıkması ve kalıcı kalp pil takılma gereksinimin doğması, kalp zarına kanama olasılığı gibi nadir komplikasyonlar ile karşılaşılma riski olsa da günümüzde ülkemizde ehil ellerde güvenle uygulanmadır.

Kalbinize iyi bakın, sağlıkla kalın…

Dr. Ersin İmren

Kardiyoloji Uzmanı

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Crystal Palace 13 16
12. Brentford 13 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Southampton 13 14
16. Watford 13 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 13 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Valencia 15 19
11. Osasuna 14 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 15 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@