17.04.2020, 22:31 435

Otizm Spektrum Bozuklukları ve Otizm Farkındalık Ayı

Belirtileri yaşamın ilk üç yılında başlayan otizm; sosyal iletişim ve etkileşim becerilerinde sapma veya gecikme ve sıklıkla kısıtlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı hareketlerle karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Otizmin henüz bilimsel kanıt olabilecek bir nedeni bulunamamıştır. Her geçen yıl sıklığı artmaktadır. Son yapılan çalışmalar her 54 çocuktan 1’nde otizm olabileceğini göstermektedir. Otizm erkeklerde kızlardan 4 kat daha fazla görülmektedir.

Otizm Spektrum Bozuklukları (OSB), erken çocukluk döneminden başlayarak;  göz teması kuramama ya da az kurma, seslenildiğinde dönüp bakmama, ilgisini çeken  ya da göstermesini istediğimiz şeyi işaret etmeme, ortak dikkatin olmaması ya da azlığı (bebeğe bir şey gösterdiğimizde ya da uzattığımızda gülümseyerek bize karşılık vermesi), yaşıtlarına ilgi duymama, onlarla oynamak istememe, yaşıtlarını umursamama, girdiği ortamda insanlardan çok nesnelerle ilgilenme, sallanma, dönme, el çırpma, el ovuşturma, parmak ucunda yürüme gibi stereotipiler, hem de işlevsel olmayan nesnelerle tekrarlayıcı oyunlar (oyuncak dizme, araba tekerleği çevirme vs), tekrarlayıcı konuşmalar (ekolali, aynı kelime veya cümleyi, defalarca söyleme, ör; reklam repliklerini tekrarlama) tipik oyuncağa ve oyuna ilgi göstermeme, oyuncaklarla oynamaktan ziyade onları inceleme, dizme, koridorda anlamsızca gidip gelme, çığlık atma, kucağa alınmayı çok sevmeme, elinde devamlı bir nesne ya da oyuncağı tutmak isteme, çevirme gibi davranışlar sıktır. Ayrıca değişikliklerden hoşlanmama hatta aşırı tepki verme, ses ya da ağrılı uyaranlara çok az ya da çok fazla tepki verme görülebilir.

Bu belirtiler her zaman erken çocukluk döneminde fark edilmeyebilir, şiddeti ve ortaya çıkış yaşı bireyden bireye farklılık gösterebilir. Ancak yapılan çalışmalar ve klinik deneyimlerimiz gösteriyor ki, eğer bir anne çocuğunda yolunda gitmeyen bir şeylerden kuşkulanıyorsa çok büyük ihtimalle (neredeyse %80) bu kuşkusunda haklı olduğunu göstermektedir. Eğer çocuğunuzda yolunda gitmeyen bir şeylerden kuşkulanıyorsanız muhakkak bir çocuk ve genç psikiyatrisi uzmanından yardım almalısınız. Kuşkularınızda haklıysanız erken tanı ve tedaviyle çok yol kat edersiniz, kuşkularınızda haklı değilseniz çocuğunuzun gelişim basamaklarının neresinde olduğu ve ona karşı olan davranışlarınızla ilgili uzmanından öneriler almış olursunuz.

OSB olan çocuklarda, birbirlerinden farklı düzeylerde problemler görülmektedir. Bu sebeple otizm tanısı alan çocuğun tedavi ve takip programı çocuğa has olmalıdır. Mevcut tıbbi olanaklarımızla en iyi tedavi özel eğitim ve eşlik eden sorunlar varlığında ilaç tedavileridir. İlaç tedavisi özel eğitimin gücünü arttırmakta dolayısıyla otizmin şiddetinin azalmasına çok önemli katkılar sunmaktadır. Spor, her yaşta her bireye faydalıdır. Otizmli çocuklarda da sporun faydaları yadsınamaz. Diyet tedavilerinin, ağır metallerden arındırılmanın ya da yurt dışından gelen iğnenin/ilacın otizme bir faydası olmadığı gibi bazen mevcut durumda gerilemeye dahi neden olabilmektedir.

Otizm düzelir mi? Ya da otistik çocuklar iyileşir mi? Bu sorunun cevabı oldukça karmaşık, yapılan çalışmalar ve kendi klinik deneyimimden yola çıkarak şunu söyleyebilim:”Eğer erken yakalarsak, yan yollar dediğimiz bilgi kirliliğine kapılmazsa aile, iyi bir özel eğitim, spor ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle ağır olmayan otizmli çocukların iyileşmesi mümkün.” Tanı konulduktan sonra ailenin öz verili bir şekilde çocukla ilgilenmesi, telefon, tablet, televizyondan uzak tutması, yaşıtlarıyla bir arada olmasını sağlaması, çarşıya pazara götürmesi ve onunla devamlı anlatarak açıklayarak sohbet etmesi en önemli noktalardan biri.

Nisan ayı “Otizm Farkındalık Ayı “dır. Anlamsız çığlıklar atan, hareketli, konuşamayan, göz teması kuramayan, otizmli çocuğuyla sosyal ortamlarda gördüğünüz ailelere karşı anlayışlı olmayı bize hatırlatan ay Nisan. Otizmli çocuğu olduğu için bir kez bile rahat nefes alamayan, dışarıda bir yemek yiyemeyen, düğüne derneğe gidemeyen, bana bir şey olursa evladım ne olur diye gece gözüne uyku girmeyen, acaba kardeşini/ablasını/abisini ihmal mi ediyorum diye vicdan azabından kıvranan, çocuğu için umut olur diye şarlatanlara (ki maalesef içlerinde hekimler de var) varını yoğunu kaptıran, kimseye misafirliğe gidemeyen, okulda istenmeyen aileleri anlama ayı. Normal gelişen çocuğumuzu bile bazen doğru davranması için ikna edemiyorken, bu ailelere sanki “ne işin var dışarıda bu çocukla” der gibi yargılayıcı bakışlarla bakmak o annenin ya da babanın stresini daha çok arttırmaktan başka işe yaramaz. Birçok anne-baba bu bakışlar yüzünden kendini ve çocuğunu dış dünyadan soyutlamaktadır. Otizmli çocuklar ancak diğer insanlarla bir arada olurlarsa iyileşirler. Çünkü hepimiz sosyal olduğumuzda kendimizi daha iyi hissediyoruz. İçinde bulunduğumuz şu karantina günleri bunun en büyük kanıtı öyle değil mi?

Doç. Dr. Ülkü AKYOL ARDIÇ

Çocuk ve Genç Psikiyatri Uzmanı

Yasal Uyarı: Sitemizdeki tüm yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılması kesinlikle yasaktır.

Yorumlar (3)
Arzu 3 yıl önce
Dr hanım gerçekten bizi çok güzel anlatmışsınız bizim yanımızda olduğunuz için Allah sizden razı olsun yüce rabbim de sizin yanınızda olsun.Yüreginize sağlık
Mehmet kılıc 3 yıl önce
Farkındalıkların farkında olan bir yazı
Sağolun sevgili Doç.DR Ülkü Hanım
Serpil Memiş 3 yıl önce
Özel eğitim gereken çocuklara bakış açımızın nasıl olması gerektiği konusunda çok güzel bir yazı. Teşekkürler
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Rayo Vallecano 20 32
6. Villarreal 20 31
7. Real Betis 20 31
8. Athletic Bilbao 20 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 20 22
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@