banner11

11.05.2020, 11:07 600

Patent Duktus Arteriyozus (PDA) Nedir?

PDA doğumsal kalp hastalıklarının %5-10'unu oluşturur. Ömür boyu bir şikayet oluşturmadan seyredebileceği gibi, doğumdan hemen sonra kalp yetmezliği bulguları ile ortaya çıkabilir. Patent duktus arteriozusun sıklığı yaklaşık olarak 1/2000'dir. Kızlarda 2 kat daha sık görülür. Multifaktöriyel olduğu düşünülüyor. Gebeliğin ilk üç ayında, özellikle ilk 1 ay içerisinde geçirilen Rubella enfeksiyonu(kızamıkçık), bilinen en önemli etken. Gebelikte valproik asit kullanımı, yüksek irtifada doğum, doğum esnasında asfiksi, PDA riskini arttıran diğer nedenler. Belirli bir genetik neden tanımlanmamıştır, ancak bazı sendromlarla birlikte daha fazla görüldüğü biliniyor.

Bebekler anne karnındayken kalpten çıkan iki büyük damar olan pulmoner arter(akciğerlere giden ana atardamar) ile aorta( vücuda kan giden atardamar) arasında bir bağlantı, açıklık vardır. Buna duktus arteriyozus denir. Anne karnındayken açık kalması gereklidir. Bebek doğduktan sonra bu açıklık bir süre içinde kapanır. Doğduktan  sonra açık kalması normal değildir ve açık kaldığı takdirde Patent Duktus Arteriosus (PDA) ismi  verilir. Tek başına görüldüğü durumlarda bir hastalık olarak değerlendirilen bu durum yanında, bazı kompleks doğumsal kalp hastalıklarında bebeğin yaşaması için açık kalması şarttır. Bu yazımızda tek başına görüldüğü durumlardan bahsedeceğiz.

PDA Nasıl Anlaşılır?

Bebekler anne karnındayken doğal olarak nefes almazlar ve ihtiyaç duydukları oksijen annenin kanından sağlanır. Kalbine gelen kan akciğere geçmez. Kan açık olan duktus arteriyozus ile doğrudan aort adı verilen ve vücudu besleyen büyük atardamara doğru yönlenir. Dünyaya geldikten sonra, o ilk nefesle birlikte bebekler artık kendileri nefes almaya başladıkları anda kan akciğerlere gitmeye başlar ve bu açıklık kapanmaya mecburdur artık. Kapanma ilk nefesle başlar. Ancak doğumu takiben kapanmazsa, bebek PDA tanısı alır. Bu birkaç gün alacaktır.

PDA küçük ise genellikle pek bulgu vermez. Rutin muayene sırasında üfürüm duyulması ile anlaşılır. Kalbin ve akciğerlerin çok çalışmasına neden olmadığı için bebekte bir anormallik yokmuş gibi görünür.  Eğer PDA büyükse, hızlı ve zorlu nefes alma görülebilir ve büyüme-gelişmede geriliğe sebep olabilir. Özellikle beslenirken nefessiz kalma, çabuk yorulma ve terleme ailelerin en çok yakındıkları noktalar. Farkında olunmadığı durumlar sık akciğer enfeksiyonları ile kendini belli eden hastalar da vardır. Genellikle ilk birkaç hafta veya ay içinde rutin muayene sırasında fark edilir. Bazı hastalar çok geç tanı alıyor. Esas sorun akciğerlere giden fazla kan akımı olduğu için de, akciğerlerde geri dönüşümü olmayan hasarlar meydana gelebiliyor. Bundan 10-20 yıl önce bu tip gecikmiş hastalarla çok karşılaşılıyordu. Hatta erkek hastaların bir kısmında, askere gittiklerinde, muayene sırasında fark ediliyordu. Ancak bugün için, gelişmiş imkanlarla bebek doğduktan hemen sonra yapılan muayene ile tanısı konabiliyor ve takibinde açık kalıp kalmadığı anlaşılarak gereken tedavi daha uygun şekilde planlanıyor. Yenidoğanlarda muayene sırasında üfürüm duyulması ile varlığı hakkında şüphe oluşur. Aslında duyulan üfürüm çok tipiktir ve direkt tanıya götürür. Ancak pediyatrik kardiyolog tarafından yapılacak olan ekokardiyografi en kesin tanı yöntemidir. Varlığını, boyutunu, kalbin boşlukları üzerindeki etkilerini göstererek tedavide ve takipte en çok kullanılan tetkiktir.

PDA Nasıl Tedavi Edilir?

Küçük PDA’lar genellikle hayatın ilk birkaç ayında kendiliğinden kapanır. Çok küçük olanlara müdahale gerekmeyebilir. Çünkü ne kalbin, ne de akciğerlerin üzerinde negatif bir etkisi olmaz. Ancak yine de pediyatrik kardiyolog tarafından mutlaka takip edilmelidir.

Bebeğin hemodinamisini(yani kalbin ve akciğerlerin çalışmasını) etkileyen PDA’lar müdahale gerektirir. Prematüre bebeklerde kapanması için ilk olarak bazı ilaçlar denenir. Yaşamın ilk birkaç haftasından sonra verilirse pek etkisi olmaz. Bu bebekler boyut olarak çok küçük oldukları için( bazıları 800-900 gr) girişimsel yöntemler pek kullanılmaz. Bugün biz bu bebekleri, yenidoğan yoğun bakımda ameliyat ediyoruz. Ameliyathaneye getirilmesi sırasında meydana gelebilecek sorunları engellemek amacı ile bu yolu kullanıyoruz. O esnada meydana gelebilecek vücut ısısı düşüklüğü, veya herhangi bir kateterin yerinden çıkma riski bu sorunlardan bazıları.

PDA tipi ve boyutu uygun olan bebeklerde girişimsel yöntemlerle ameliyatsız tedavi ilk seçenek. Bu hastalarda kasıktan girilip anjiografi sırasında bu açıklık çeşitli cihazlarla kapatılır. Genel anestezi kullanılmaz, sadece derin uyku yapıcı ilaçlarla bu işlemi yapmak mümkün. Pediyatrik kardiyologlar günümüzde uygun olan vakalarda bu işlemi rutin olarak uyguluyorlar.

Girişimsel yöntemlerle kapatılması anatomik olarak mümkün olmayan hastalarda cerrahi müdahale son seçenek. Bu ameliyat kalp cerrahisi tarihinde ilk yapılan ameliyatlardan. Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Boston Çocuk Hastanesi’nde Dr. Robert Gross tarafından 1938 yılında ilk olarak, 7 yaşında bir kızın PDA’sı cerrahi olarak kapatıldı. Çocuk kalp cerrahisinin gelişiminde önemli ameliyatlardan biri oldu. Bugün kullanılan cerrahi teknik, yaklaşık 80 yıl önce yapılan ile aynı. Gerek yenidoğan yoğun bakımda, gerek se ameliyathanede genel anestezi altında göğsün sol tarafından yapılan bir kesi ile bu ameliyatlar kolaylıkla yapılabiliyor. Kesi izi yanda ve biraz arkaya doğru olduğu için sonrasında estetik olarak pek sorun olmuyor.

Doç. Dr. N. Hakan Aydın

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı

Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı

Yorumlar (1)
Ayla Çelebi 3 ay önce
Sayın Hakan Aydın;
Sizler özel insanlarsınız...
Küçücük yavrularımız sizlere emenet...
Allah,güç kuvvet versin...
banner1
29°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@