22.04.2020, 09:51 400

Uyku Apnesi ve Tedavisi

Kaliteli uyku, sağlıklı bir beden, iyi bir bağışıklık sistemi ve sağlıklı ruh hali için son derece önemlidir. Yaşamımızın üçte birini uykuda geçirmemize rağmen, bu konuda bildiklerimiz yakın zamana kadar çok sınırlıydı. İnsanoğlunun varoluşundan bu yana uyku son derece ilgi çekici bir konu olmuştur, ancak son 40 yılda yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte sır perdesi aralanmaya başlanmış ve uyku tıbbı konusunda oldukça ilerleme kaydedilmiştir. Ve uyku ile ilişkili birçok hastalık saptanmıştır. Uyku ilişkili hastalıklar başlıca uykusuzluk, uyku ilişkili solunum bozuklukları, aşırı uyuma, uykuda davranış bozuklukları (parasomnia), uyku ilişkili hareket bozuklukları, sirkadyen ritm bozuklukları ve izole semptomlar olarak sıralanabilir. Yazımızın temel konusu uyku ilişkili solunum bozuklukları içerisinde en sık görülen hastalık olan obstrüktif (tıkayıcı) uyku apne (nefes durması) sendromudur. Uyku apnesi maalesef toplumda çok bilinmeyen veya hastaların farkında olsalar bile önemsemedikleri (ki çoğu horlayan ve apnesi olan kişi bunu ya fark etmemekte, ya inkar etmekte ya da normal olarak kabul etmektedir) bir konudur, ancak sekonder etkileri ve sebep olduğu hastalıklar ve kazalar (trafik,iş ve ev içi kazalar)  nedeniyle son derece önemli ve tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Uyku ilişkili solunum bozukları erişkin nüfusun yaklaşık dörtte birinde rastlanan, toplumda sıklığı gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Uyku ilişkili solunum bozuklukları arasında en sık rastlanan klinik tablo “uyku apnesi” olarak bilinen obstrüktif  uyku apne sendromudur. Horlama, uyku esnasında tıkanma, gündüz uyku hali, sabah baş ağrısı ve yorgun uyanma gibi bulgularla kendini gösterir. Erkeklerde, kadınlara göre iki kat daha sıktır. Başlıca risk faktörleri; erkek cinsiyet, kilolu olma (obezite), boyun çevresinde artış (erkeklerde >42 cm, kadınlarda >38 cm), yaş (40-65 yıl), sigara ve alkol tüketimidir.

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu nedir?

Uyku sırasında tekrarlayan üst solunum yolu tıkanmaları ve sıklıkla kan oksijen değerlerinde azalma ile karakterize bir sendromdur. Bu hastalığın görülme sıklığı yetişkin toplulukta astımdan daha yaygındır. Ve hastalığa bağlı olarak uykuda inme, kalp krizi ve hatta ölüme kadar gidebilecek tablolara yol açabilmektedir. Birden fazla ilaç tedavisine rağmen kontrol altına alınamayan hipertansiyon varsa bunun sebebi Uyku Apnesi hastalığı olabilir.

Obstrüktif uyku apne sendromu ile ilişkili bulunan başlıca hastalıklar:

Üst Solunum Yolu Hastalıkları: Bademcik büyümesi, geniz eti, burun eğriliği, alerjik burun hastalıkları, burunda polip oluşumu, dilin büyük olması, alt çenenin küçük olması, alt çenenin geriye doğru yerleşimi

Akciğer Hastalıkları: Kronik Bronşit, Astım

Kalp – Damar Hastalıkları: Koroner kalp hastalığı, yüksek tansiyon, kalp yetmezliği, kalp ritim bozuklukları

Endokrin Hastalıkları: Diyabet, hipotroidi, obezite, aşırı büyüme hormonu salgılanması

Mide- Barsak Hastalıkları: Reflü

Obstrüktif uyku apne sendromunda en sık rastlanan semptomlar:

Horlama, tanıklı uykuda nefes durmaları, gündüz aşırı uyku hali, uykuda boğulma hissi, göğüs ağrısı, gece ortaya çıkan kalp ritminde düzensizlikler, sabah uyanınca baş ağrısı, yetersiz ve bölünmüş uyku, uykusuzluk, karar verme yeteneğinde azalma, hafıza zayıflaması – unutkanlık, karakter ve kişilik değişiklikleri, depresyon, uykuda kol ve bacaklarda anormal hareketlenme, ağız kuruluğu, gece boyun çevresinde terleme, gece sık idrara çıkma, işitme kaybı, cinsel isteksizlik ve reflü sıralanabilir.

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu’nda kesin tanı yöntemi Uyku Tetkiki (polisomnografi)dir.

Polisomnografi: Bir gece uyku laboratuarında kalarak yapılan uyku testi farklı uyku evrelerini tanımamıza yarayan ve değişik uyku sorunlarının tanımı ve sınıflandırması için gerekli bilgilerin toplandığı bir kayıt sürecidir. Test süresince uyku evreleri (uykuya dalış, hafif uyku, derin uyku ve rüya uykusu (REM uykusu) ,vücutta uykuda devam eden aktiviteler (beyin dalgaları, kas hareketleri, göz hareketleri, ağız ve burundan solunum, horlama, kalp hızı ve bacak hareketleri) cilde yapıştırılan elektrotlar ile sinyaller toplanarak  kaydedilir. Göğüs duvarı ve karnın etrafına takılan kemerler solunum çabası hakkında bize bilgi verirler. Kandaki oksijen düzeyi parmağa takılacak bir alıcı ile sürekli kayıt edilir. Bir video kamera aracılığı ile uyku süresince ortaya çıkabilecek davranış ve hareket bozuklukları kaydedilir. Kayıtlar bilgisayar ortamında tutulmakta ve saklanmaktadır. İşlem kalp grafisi (EKG) çektirmek kadar kolay ve vücuda hiçbir zarar vermemektedir.

Test öncesinde gündüz uyku sorunları konusunda uzman doktor tarafından hastanın tıbbi özgeçmişi kaydedilir. Bir gece boyunca alınan kayıtlar uyku bozuklukları sertifikasına sahip uzman hekimce değerlendirilir.

Obstrüktif Uyku Apnesi’nde Tedavi Seçenekleri:

Obstrüktif uyku apne sendromunun tedavisi, hastalığın şiddetine (hafif-orta-ağır), hastanın taşıdığı risk faktörlerine (kalp – damar hastalıkları gibi) ve bilişsel etkilenme düzeyine göre değişkenlik gösterir. Uyku laboratuarında elde edilen kaydın raporlanması ile birlikte yapılan Kulak Burun Boğaz konsültasyonu sonrası hastanın kolay uyum sağlayabileceği ve gelecekte ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarını önleyici tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Genel Önlemler:

Obezite hastalığın ortaya çıkmasında en önemli risk faktörü olması sebebiyle obezitenin düzeltilmesi alınacak önlemlerin başında yer alır. Sigara, üst solunum yollarında neden olduğu ödem sebebiyle uykuda apne sıklığını artırmaktadır. Bu nedenle bırakılmalıdır. Alkol kullanımı da yine apnelerin sıklığında artışa neden olmaktadır.

Pozitif Havayolu Basınç (PAP) Tedavisi:

Bu tedavi yöntemi obstrüktif uyku apne tedavisinde en etkin yöntemdir. Uyku esnasında ortaya çıkan apneler havayollarına uygulanan pozitif basınçlı hava ile engellenebilir. Düzenek yüze yerleştirilen bir maske, ara bağlantı hortumu ve havayoluna basınçla hava üfleyen bir motor mekanizmasından oluşur. Bu tedavi yöntemi ağır hastalarda, hafif - orta düzeyde uyku apne sendromu olup, ciddi kalp damar hastalığı olanlarda veya belirgin düzeyde hastalığa bağlı bilişsel fonksiyonları etkilenen kişilerde birinci sırada tercih edilen yöntemdir.

Üst Solunum Yolları Cerrahisi:

Üst solunum yollarında uyku esnasında hava akımına engel olan yapısal veya edinsel anormalliklerin giderilmesi tedavide önemlidir. Özellikle çocukluk çağı bademcik ve geniz eti büyümeleri cerrahi olarak giderilerek obstrüktif uyku apnesi bu yaş grubunda kolaylıkla tedavi edilebilir.

Ağız İçi Araçlar:

Uyku esnasında kullanılan, ağız içerisine yerleştirilen aparatlar ile hafif obstrüktif uyku apneli olgular tamamen düzeltilebilir.

Uz. Dr. Berna Devrim YAĞBASAN

Göğüs Hastalıkları Uzmanı

Yasal Uyarı: Sitemizdeki tüm yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılması kesinlikle yasaktır.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@