Biyografi

Biyografi / Öne Çıkanlar

Biyografi / Yeni Eklenenler

Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina
Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina

Ebu Ali el-Hüseyn bin Abdullâh bin Ali bin Sinâ dönemin kültür başkenti olan Buhara’da dünyaya gelmiş astronom, yazar, filozof ve hekimdir. Bu kadar özelliği tek bir bünyede toplamayı başarmış olan İbn-i Sina, günümüzde bile hala kitapları başvuru kaynağı olarak kullanılan bir dâhidir. İslamın altın çağı olarak bilinen X. yüzyılda yaşamış döneminin en önemli bilim insanıdır.

Çocukluk ve İlk Gençlik Yılları

İbn-i Sina günümüzde, Özbekistan sınırları içinde yer alan Buhara’da 980 yılında Dünyaya geldi. Bazı kaynaklarda doğum yılı, 979 olarak ta geçmektedir. Babası Samani İmparatorluğu’nun önemli bilim insanlarından biriydi. Bundan dolayı yaşadığı evde sürekli olarak; felsefe, geometri, matematik gibi konular tartışılır, oda bunları dinlerdi. Böyle bir ortamda büyüyen İbn-i Sina, henüz 10 yaşında iken Kuran’ı ezberledi. İlerleyen yıllarda dönemim ünlü bilginlerinden dersler aldı. Aynı zamanda Öklid, Batlamyus gibi önemli bilim insanlarının kitaplarını okudu.

Henüz 16 Yaşında Saygı Duyulan Bir Doktor Oldu

İbn-i Sina parlak zekası ile dikkatleri hemen üzerine çekmişti. 13 yaşında almaya başladığı tıp eğitimini, 2 yıl gibi oldukça kısa bir zamanda bitirdi ve henüz 16 yaşında iken saygı duyulan bir hekim haline geldi. Kendi bulduğu tedavi yöntemlerini hastalara uyguluyor ve başarılı oluyordu. Tıp dışında fizik, doğa bilimleri, metafizik gibi konulara da ilgi duymaktaydı.

Kısa Sürede Ünü Her Yere Ulaştı

İbn-i Sina’nın ünü kısa sürede heryere yayılmıştı. Buhara’da Samanid Sarayı’nda Sultan İbn Mansur’u tedavi ederek onun saygısını kazandı ve o dönemin en iyi kütüphanesi olan sultanın kütüphanesine erişim hakkı elde etti. Bir yandan tıp çalışmalarına devam ederken, diğer yandan ilgi duyduğu diğer konularla ilgili kendisini geliştirmeye başladı. Bütün bunları yaparken de henüz 18 yaşındaydı.

Erişkinlik Dönemi ve Çalışmaları

İbn-i Sina 22 yaşındayken babasını kaybetti. Samanid Hanedanlığı ise 1004 yılında sona ermişti. Gazneliler Devleti Hükümdarı Gazneli Mahmut, kendisine büyük saygı duymaktaydı, onu ülkesinde yaşamaya davet etti ancak İbn-i Sina bu teklifi geri çevirdi. Yeteneklerini kullanma şansı arayan İbn-i Sina Horasan sınırlarına kadar olan her yeri dolaştı.

Dönemin bütün hükümdarları ona saygı duyuyordu

İbn-i Sina daha sonra şair ve bilim adamı olan Ziyari Hükümdarı Kabûs bin Vuşmgîr’in yanına yerleşti. Ancak Kabûs bin Vuşmgîr 1012 yılında ordusunun çıkardığı bir isyanla tahttan uzaklaştırılmış ve hayatını kaybetmiştir. Aynı dönemde İbn-i Sina da şiddetli bir hastalığa yakalanmış ve günümüzde İran’ın kuzaydoğusunda yer alan Gürgan kentine yerleşmiştir. Bu kentte mantık ve astronomi dersleri vermeye başlamış ve çalışmalarına yoğunlaşmıştır.

Kaçmak ve Saklanmak Zorunda Kaldı

Daha sonraları Rey ve Kazvin şehirlerinde yaşayan İbn-i Sina, Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin bağırsak sorunu nedeniyle yaşadığı şiddetli ağrıları tedavi edince Hemedan kentine yerleşti ve hükümdarın veziri oldu. Gündüzleri devlet işleriyle ilgilenirken geceleri öğrencilerine dersler vermekteydi. Aradan çok zaman geçmeden orduda isyan çıktı ve asiler İbn-i Sina’nın öldürülmesini istedi. Hükümdar bunu kabul etmedi ancak vezirlik makamını kendisinden aldı ve İbn-i Sina hapsedildi. 40 gün kadar Şeyh Ebû Sa‘ded-Dahdûk isimli bir dostunun evinde saklandı. Sultanın bağırsak hastalığı yeniden nüks edince onu tedavi etti ve yeniden vezirliğe atandı.

Hapis Dönemi

Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin 1021 yılında ölümü üzerine tahta geçen oğlu Semaüddevle, ondan vezirliğe devam etmesini istedi ancak bu teklifi geri çevirdi. Şemsüddevle’nin diğer oğlu olan Tacülmülk’ün Kakuyiler hükümdarı Alaüddevle ile mektuplaştığını iddia etmesi üzerine hapse atıldı ve 4 ay boyunca hapiste kaldı. Hapiste kaldığı süre içerisinde yazmaya devam etti ve Yakzan, Hidayat ve Kulunç gibi eserleri bu dönemde yazdı. Bu dört ayın sonunda kılık değiştirerek gizlice şehirden kaçtı ve tahmini 1023 yılında Alaüddevle’nin yanına yerleşti. İbn-i Sina burada oldukça hoş karşılandı. Kendisine mükemmel döşenmiş bir konak verildi ve burada kendisini çalışmalarına adadı.

Sonraki Yılları ve Ölümü

İbn-i Sina’nın son yılları kendisi gibi bir bilim insanı ve arkadaşı olan Ebu Cafer’in yanında geçti. Hekim ve bilim insanı olarak çalışmalarına devam etti ve hatta asker seferlerde yer aldı. Bir Hamedan Seferi sırasında şiddetli kolit hastalığına yakaladı. Durumu oldukça kötüydü ve güçlükle ayakta durabiliyordu. Hamedan’a vardıklarında tedavi olmayı reddetti. Varlıklarını yoksullara bağışladı ve bütün kölelerini azad etti. 1037 yılında tahmini 56 veya 57 yaşlarında iken hayatını kaybetti. İbn-i Sina’nın mezarı Hamedan’dadır.

Tıp Alanına Kattığı Yenilikler ve Tedavi Yöntemleri

  • Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara, yaptıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdi.
  • Hasta vücudunu baştan ayağa kadar tetkik eder, karaciğer ve dalağı eli ile yoklar, muhtemelen göğsü dinlerdi. Nabız ve idrarı muayene ederdi.
  • Kanseri, hacmi gittikçe artan ve kökleri civar hücreler içine sokulan, tahrip edici bir ur olarak anlatırdı.
  • Gözün altı bölümden olduğunu iddia etmiş, retinanın görmede olan rolünü bildirmişti. Gözbebeklerinin hareketini açıklamıştı.
  • Beyinde tümör teşekkül edebileceğini belirtmiştir.
  • Yüz felçlerini, mide ülserini çok güzel açıklamıştır.
  • Diyabetin belirtilerini tetkik etmiştir.
  • Sarılığın çeşitlerini ve nedenlerini araştırmıştır.
  • Vebanın yayılmasında sıçanların rolünü sezmiştir.
  • Bazı bulaşıcı hastalıkların plasenta yolu ile geçebileceğine dikkati çekmiştir.
  • Güç doğumlarda iptidai bir forseps kullanılmasını tavsiye etmiştir.
  • Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak-soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem vermiştir.

İbn-i Sina’nın Eserleri

İbn-i Sina’nın birçok konuda eserler bırakmıştı. Farklı konular üzerine 450 kadar makale yazdı ancak bunların 250 kadarı günümüz ulaşabildi. En ünlü eseri El-Kanun Fi’t-Tıb (Tıbbın Kanunu) eseridir. Bu eseri 1700 lü yıllara kadar Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitabü’ş Şifa (İyileşme Kitabı) eseri ise felsefe ve fen konularında yazılmış oldukça geniş çaplı bir eserdir. Metafizik konularında yazdığı Kitabü’l Necat (Kurtuluş Kitabı), ahlak konusunda yazdığı Risale fi-ilmi’l, 20 bölümden oluşan, mantık, fizik ve metafizik konularında yazdığı İşaratve’l-Tembihat önemli eserlerinden bazılarıdır. İbn-i Sina bütün eserlerini arapça yazmıştır.

açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 28 58
4. Trabzonspor 28 51
5. Alanyaspor 28 46
6. Hatayspor 28 46
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 28 39
10. Antalyaspor 28 36
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 27 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 28 30
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 28 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Adanaspor 25 27
14. Menemenspor 25 27
15. Balıkesirspor 25 26
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. Tottenham 27 45
7. West Ham 26 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 26 45
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Athletic Bilbao 25 33
9. Celta de Vigo 26 33
10. Granada 26 33
11. Levante 26 32
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@