Biyografi

Biyografi / Öne Çıkanlar

Biyografi / Yeni Eklenenler

Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina
Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina

Ebu Ali el-Hüseyn bin Abdullâh bin Ali bin Sinâ dönemin kültür başkenti olan Buhara’da dünyaya gelmiş astronom, yazar, filozof ve hekimdir. Bu kadar özelliği tek bir bünyede toplamayı başarmış olan İbn-i Sina, günümüzde bile hala kitapları başvuru kaynağı olarak kullanılan bir dâhidir. İslamın altın çağı olarak bilinen X. yüzyılda yaşamış döneminin en önemli bilim insanıdır.

Çocukluk ve İlk Gençlik Yılları

İbn-i Sina günümüzde, Özbekistan sınırları içinde yer alan Buhara’da 980 yılında Dünyaya geldi. Bazı kaynaklarda doğum yılı, 979 olarak ta geçmektedir. Babası Samani İmparatorluğu’nun önemli bilim insanlarından biriydi. Bundan dolayı yaşadığı evde sürekli olarak; felsefe, geometri, matematik gibi konular tartışılır, oda bunları dinlerdi. Böyle bir ortamda büyüyen İbn-i Sina, henüz 10 yaşında iken Kuran’ı ezberledi. İlerleyen yıllarda dönemim ünlü bilginlerinden dersler aldı. Aynı zamanda Öklid, Batlamyus gibi önemli bilim insanlarının kitaplarını okudu.

Henüz 16 Yaşında Saygı Duyulan Bir Doktor Oldu

İbn-i Sina parlak zekası ile dikkatleri hemen üzerine çekmişti. 13 yaşında almaya başladığı tıp eğitimini, 2 yıl gibi oldukça kısa bir zamanda bitirdi ve henüz 16 yaşında iken saygı duyulan bir hekim haline geldi. Kendi bulduğu tedavi yöntemlerini hastalara uyguluyor ve başarılı oluyordu. Tıp dışında fizik, doğa bilimleri, metafizik gibi konulara da ilgi duymaktaydı.

Kısa Sürede Ünü Her Yere Ulaştı

İbn-i Sina’nın ünü kısa sürede heryere yayılmıştı. Buhara’da Samanid Sarayı’nda Sultan İbn Mansur’u tedavi ederek onun saygısını kazandı ve o dönemin en iyi kütüphanesi olan sultanın kütüphanesine erişim hakkı elde etti. Bir yandan tıp çalışmalarına devam ederken, diğer yandan ilgi duyduğu diğer konularla ilgili kendisini geliştirmeye başladı. Bütün bunları yaparken de henüz 18 yaşındaydı.

Erişkinlik Dönemi ve Çalışmaları

İbn-i Sina 22 yaşındayken babasını kaybetti. Samanid Hanedanlığı ise 1004 yılında sona ermişti. Gazneliler Devleti Hükümdarı Gazneli Mahmut, kendisine büyük saygı duymaktaydı, onu ülkesinde yaşamaya davet etti ancak İbn-i Sina bu teklifi geri çevirdi. Yeteneklerini kullanma şansı arayan İbn-i Sina Horasan sınırlarına kadar olan her yeri dolaştı.

Dönemin bütün hükümdarları ona saygı duyuyordu

İbn-i Sina daha sonra şair ve bilim adamı olan Ziyari Hükümdarı Kabûs bin Vuşmgîr’in yanına yerleşti. Ancak Kabûs bin Vuşmgîr 1012 yılında ordusunun çıkardığı bir isyanla tahttan uzaklaştırılmış ve hayatını kaybetmiştir. Aynı dönemde İbn-i Sina da şiddetli bir hastalığa yakalanmış ve günümüzde İran’ın kuzaydoğusunda yer alan Gürgan kentine yerleşmiştir. Bu kentte mantık ve astronomi dersleri vermeye başlamış ve çalışmalarına yoğunlaşmıştır.

Kaçmak ve Saklanmak Zorunda Kaldı

Daha sonraları Rey ve Kazvin şehirlerinde yaşayan İbn-i Sina, Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin bağırsak sorunu nedeniyle yaşadığı şiddetli ağrıları tedavi edince Hemedan kentine yerleşti ve hükümdarın veziri oldu. Gündüzleri devlet işleriyle ilgilenirken geceleri öğrencilerine dersler vermekteydi. Aradan çok zaman geçmeden orduda isyan çıktı ve asiler İbn-i Sina’nın öldürülmesini istedi. Hükümdar bunu kabul etmedi ancak vezirlik makamını kendisinden aldı ve İbn-i Sina hapsedildi. 40 gün kadar Şeyh Ebû Sa‘ded-Dahdûk isimli bir dostunun evinde saklandı. Sultanın bağırsak hastalığı yeniden nüks edince onu tedavi etti ve yeniden vezirliğe atandı.

Hapis Dönemi

Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin 1021 yılında ölümü üzerine tahta geçen oğlu Semaüddevle, ondan vezirliğe devam etmesini istedi ancak bu teklifi geri çevirdi. Şemsüddevle’nin diğer oğlu olan Tacülmülk’ün Kakuyiler hükümdarı Alaüddevle ile mektuplaştığını iddia etmesi üzerine hapse atıldı ve 4 ay boyunca hapiste kaldı. Hapiste kaldığı süre içerisinde yazmaya devam etti ve Yakzan, Hidayat ve Kulunç gibi eserleri bu dönemde yazdı. Bu dört ayın sonunda kılık değiştirerek gizlice şehirden kaçtı ve tahmini 1023 yılında Alaüddevle’nin yanına yerleşti. İbn-i Sina burada oldukça hoş karşılandı. Kendisine mükemmel döşenmiş bir konak verildi ve burada kendisini çalışmalarına adadı.

Sonraki Yılları ve Ölümü

İbn-i Sina’nın son yılları kendisi gibi bir bilim insanı ve arkadaşı olan Ebu Cafer’in yanında geçti. Hekim ve bilim insanı olarak çalışmalarına devam etti ve hatta asker seferlerde yer aldı. Bir Hamedan Seferi sırasında şiddetli kolit hastalığına yakaladı. Durumu oldukça kötüydü ve güçlükle ayakta durabiliyordu. Hamedan’a vardıklarında tedavi olmayı reddetti. Varlıklarını yoksullara bağışladı ve bütün kölelerini azad etti. 1037 yılında tahmini 56 veya 57 yaşlarında iken hayatını kaybetti. İbn-i Sina’nın mezarı Hamedan’dadır.

Tıp Alanına Kattığı Yenilikler ve Tedavi Yöntemleri

  • Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara, yaptıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdi.
  • Hasta vücudunu baştan ayağa kadar tetkik eder, karaciğer ve dalağı eli ile yoklar, muhtemelen göğsü dinlerdi. Nabız ve idrarı muayene ederdi.
  • Kanseri, hacmi gittikçe artan ve kökleri civar hücreler içine sokulan, tahrip edici bir ur olarak anlatırdı.
  • Gözün altı bölümden olduğunu iddia etmiş, retinanın görmede olan rolünü bildirmişti. Gözbebeklerinin hareketini açıklamıştı.
  • Beyinde tümör teşekkül edebileceğini belirtmiştir.
  • Yüz felçlerini, mide ülserini çok güzel açıklamıştır.
  • Diyabetin belirtilerini tetkik etmiştir.
  • Sarılığın çeşitlerini ve nedenlerini araştırmıştır.
  • Vebanın yayılmasında sıçanların rolünü sezmiştir.
  • Bazı bulaşıcı hastalıkların plasenta yolu ile geçebileceğine dikkati çekmiştir.
  • Güç doğumlarda iptidai bir forseps kullanılmasını tavsiye etmiştir.
  • Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak-soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem vermiştir.

İbn-i Sina’nın Eserleri

İbn-i Sina’nın birçok konuda eserler bırakmıştı. Farklı konular üzerine 450 kadar makale yazdı ancak bunların 250 kadarı günümüz ulaşabildi. En ünlü eseri El-Kanun Fi’t-Tıb (Tıbbın Kanunu) eseridir. Bu eseri 1700 lü yıllara kadar Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitabü’ş Şifa (İyileşme Kitabı) eseri ise felsefe ve fen konularında yazılmış oldukça geniş çaplı bir eserdir. Metafizik konularında yazdığı Kitabü’l Necat (Kurtuluş Kitabı), ahlak konusunda yazdığı Risale fi-ilmi’l, 20 bölümden oluşan, mantık, fizik ve metafizik konularında yazdığı İşaratve’l-Tembihat önemli eserlerinden bazılarıdır. İbn-i Sina bütün eserlerini arapça yazmıştır.

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 14 33
2. Pendikspor 13 24
3. Keçiörengücü 13 24
4. Samsunspor 13 23
5. Rizespor 13 22
6. Bodrumspor 14 22
7. Boluspor 13 22
8. Manisa FK 13 20
9. Sakaryaspor 14 19
10. Altay 14 18
11. Bandırmaspor 13 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 13 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 13 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@