Biyografi

Biyografi / Öne Çıkanlar

Biyografi / Yeni Eklenenler

banner11

Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina
Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina

Ebu Ali el-Hüseyn bin Abdullâh bin Ali bin Sinâ dönemin kültür başkenti olan Buhara’da dünyaya gelmiş astronom, yazar, filozof ve hekimdir. Bu kadar özelliği tek bir bünyede toplamayı başarmış olan İbn-i Sina, günümüzde bile hala kitapları başvuru kaynağı olarak kullanılan bir dâhidir. İslamın altın çağı olarak bilinen X. yüzyılda yaşamış döneminin en önemli bilim insanıdır.

Çocukluk ve İlk Gençlik Yılları

İbn-i Sina günümüzde, Özbekistan sınırları içinde yer alan Buhara’da 980 yılında Dünyaya geldi. Bazı kaynaklarda doğum yılı, 979 olarak ta geçmektedir. Babası Samani İmparatorluğu’nun önemli bilim insanlarından biriydi. Bundan dolayı yaşadığı evde sürekli olarak; felsefe, geometri, matematik gibi konular tartışılır, oda bunları dinlerdi. Böyle bir ortamda büyüyen İbn-i Sina, henüz 10 yaşında iken Kuran’ı ezberledi. İlerleyen yıllarda dönemim ünlü bilginlerinden dersler aldı. Aynı zamanda Öklid, Batlamyus gibi önemli bilim insanlarının kitaplarını okudu.

Henüz 16 Yaşında Saygı Duyulan Bir Doktor Oldu

İbn-i Sina parlak zekası ile dikkatleri hemen üzerine çekmişti. 13 yaşında almaya başladığı tıp eğitimini, 2 yıl gibi oldukça kısa bir zamanda bitirdi ve henüz 16 yaşında iken saygı duyulan bir hekim haline geldi. Kendi bulduğu tedavi yöntemlerini hastalara uyguluyor ve başarılı oluyordu. Tıp dışında fizik, doğa bilimleri, metafizik gibi konulara da ilgi duymaktaydı.

Kısa Sürede Ünü Her Yere Ulaştı

İbn-i Sina’nın ünü kısa sürede heryere yayılmıştı. Buhara’da Samanid Sarayı’nda Sultan İbn Mansur’u tedavi ederek onun saygısını kazandı ve o dönemin en iyi kütüphanesi olan sultanın kütüphanesine erişim hakkı elde etti. Bir yandan tıp çalışmalarına devam ederken, diğer yandan ilgi duyduğu diğer konularla ilgili kendisini geliştirmeye başladı. Bütün bunları yaparken de henüz 18 yaşındaydı.

Erişkinlik Dönemi ve Çalışmaları

İbn-i Sina 22 yaşındayken babasını kaybetti. Samanid Hanedanlığı ise 1004 yılında sona ermişti. Gazneliler Devleti Hükümdarı Gazneli Mahmut, kendisine büyük saygı duymaktaydı, onu ülkesinde yaşamaya davet etti ancak İbn-i Sina bu teklifi geri çevirdi. Yeteneklerini kullanma şansı arayan İbn-i Sina Horasan sınırlarına kadar olan her yeri dolaştı.

Dönemin bütün hükümdarları ona saygı duyuyordu

İbn-i Sina daha sonra şair ve bilim adamı olan Ziyari Hükümdarı Kabûs bin Vuşmgîr’in yanına yerleşti. Ancak Kabûs bin Vuşmgîr 1012 yılında ordusunun çıkardığı bir isyanla tahttan uzaklaştırılmış ve hayatını kaybetmiştir. Aynı dönemde İbn-i Sina da şiddetli bir hastalığa yakalanmış ve günümüzde İran’ın kuzaydoğusunda yer alan Gürgan kentine yerleşmiştir. Bu kentte mantık ve astronomi dersleri vermeye başlamış ve çalışmalarına yoğunlaşmıştır.

Kaçmak ve Saklanmak Zorunda Kaldı

Daha sonraları Rey ve Kazvin şehirlerinde yaşayan İbn-i Sina, Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin bağırsak sorunu nedeniyle yaşadığı şiddetli ağrıları tedavi edince Hemedan kentine yerleşti ve hükümdarın veziri oldu. Gündüzleri devlet işleriyle ilgilenirken geceleri öğrencilerine dersler vermekteydi. Aradan çok zaman geçmeden orduda isyan çıktı ve asiler İbn-i Sina’nın öldürülmesini istedi. Hükümdar bunu kabul etmedi ancak vezirlik makamını kendisinden aldı ve İbn-i Sina hapsedildi. 40 gün kadar Şeyh Ebû Sa‘ded-Dahdûk isimli bir dostunun evinde saklandı. Sultanın bağırsak hastalığı yeniden nüks edince onu tedavi etti ve yeniden vezirliğe atandı.

Hapis Dönemi

Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin 1021 yılında ölümü üzerine tahta geçen oğlu Semaüddevle, ondan vezirliğe devam etmesini istedi ancak bu teklifi geri çevirdi. Şemsüddevle’nin diğer oğlu olan Tacülmülk’ün Kakuyiler hükümdarı Alaüddevle ile mektuplaştığını iddia etmesi üzerine hapse atıldı ve 4 ay boyunca hapiste kaldı. Hapiste kaldığı süre içerisinde yazmaya devam etti ve Yakzan, Hidayat ve Kulunç gibi eserleri bu dönemde yazdı. Bu dört ayın sonunda kılık değiştirerek gizlice şehirden kaçtı ve tahmini 1023 yılında Alaüddevle’nin yanına yerleşti. İbn-i Sina burada oldukça hoş karşılandı. Kendisine mükemmel döşenmiş bir konak verildi ve burada kendisini çalışmalarına adadı.

Sonraki Yılları ve Ölümü

İbn-i Sina’nın son yılları kendisi gibi bir bilim insanı ve arkadaşı olan Ebu Cafer’in yanında geçti. Hekim ve bilim insanı olarak çalışmalarına devam etti ve hatta asker seferlerde yer aldı. Bir Hamedan Seferi sırasında şiddetli kolit hastalığına yakaladı. Durumu oldukça kötüydü ve güçlükle ayakta durabiliyordu. Hamedan’a vardıklarında tedavi olmayı reddetti. Varlıklarını yoksullara bağışladı ve bütün kölelerini azad etti. 1037 yılında tahmini 56 veya 57 yaşlarında iken hayatını kaybetti. İbn-i Sina’nın mezarı Hamedan’dadır.

Tıp Alanına Kattığı Yenilikler ve Tedavi Yöntemleri

  • Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara, yaptıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdi.
  • Hasta vücudunu baştan ayağa kadar tetkik eder, karaciğer ve dalağı eli ile yoklar, muhtemelen göğsü dinlerdi. Nabız ve idrarı muayene ederdi.
  • Kanseri, hacmi gittikçe artan ve kökleri civar hücreler içine sokulan, tahrip edici bir ur olarak anlatırdı.
  • Gözün altı bölümden olduğunu iddia etmiş, retinanın görmede olan rolünü bildirmişti. Gözbebeklerinin hareketini açıklamıştı.
  • Beyinde tümör teşekkül edebileceğini belirtmiştir.
  • Yüz felçlerini, mide ülserini çok güzel açıklamıştır.
  • Diyabetin belirtilerini tetkik etmiştir.
  • Sarılığın çeşitlerini ve nedenlerini araştırmıştır.
  • Vebanın yayılmasında sıçanların rolünü sezmiştir.
  • Bazı bulaşıcı hastalıkların plasenta yolu ile geçebileceğine dikkati çekmiştir.
  • Güç doğumlarda iptidai bir forseps kullanılmasını tavsiye etmiştir.
  • Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak-soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem vermiştir.

İbn-i Sina’nın Eserleri

İbn-i Sina’nın birçok konuda eserler bırakmıştı. Farklı konular üzerine 450 kadar makale yazdı ancak bunların 250 kadarı günümüz ulaşabildi. En ünlü eseri El-Kanun Fi’t-Tıb (Tıbbın Kanunu) eseridir. Bu eseri 1700 lü yıllara kadar Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitabü’ş Şifa (İyileşme Kitabı) eseri ise felsefe ve fen konularında yazılmış oldukça geniş çaplı bir eserdir. Metafizik konularında yazdığı Kitabü’l Necat (Kurtuluş Kitabı), ahlak konusunda yazdığı Risale fi-ilmi’l, 20 bölümden oluşan, mantık, fizik ve metafizik konularında yazdığı İşaratve’l-Tembihat önemli eserlerinden bazılarıdır. İbn-i Sina bütün eserlerini arapça yazmıştır.

banner1
30°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@