Biyografi

Biyografi / Öne Çıkanlar

Biyografi / Yeni Eklenenler

Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina
Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina

Ebu Ali el-Hüseyn bin Abdullâh bin Ali bin Sinâ dönemin kültür başkenti olan Buhara’da dünyaya gelmiş astronom, yazar, filozof ve hekimdir. Bu kadar özelliği tek bir bünyede toplamayı başarmış olan İbn-i Sina, günümüzde bile hala kitapları başvuru kaynağı olarak kullanılan bir dâhidir. İslamın altın çağı olarak bilinen X. yüzyılda yaşamış döneminin en önemli bilim insanıdır.

Çocukluk ve İlk Gençlik Yılları

İbn-i Sina günümüzde, Özbekistan sınırları içinde yer alan Buhara’da 980 yılında Dünyaya geldi. Bazı kaynaklarda doğum yılı, 979 olarak ta geçmektedir. Babası Samani İmparatorluğu’nun önemli bilim insanlarından biriydi. Bundan dolayı yaşadığı evde sürekli olarak; felsefe, geometri, matematik gibi konular tartışılır, oda bunları dinlerdi. Böyle bir ortamda büyüyen İbn-i Sina, henüz 10 yaşında iken Kuran’ı ezberledi. İlerleyen yıllarda dönemim ünlü bilginlerinden dersler aldı. Aynı zamanda Öklid, Batlamyus gibi önemli bilim insanlarının kitaplarını okudu.

Henüz 16 Yaşında Saygı Duyulan Bir Doktor Oldu

İbn-i Sina parlak zekası ile dikkatleri hemen üzerine çekmişti. 13 yaşında almaya başladığı tıp eğitimini, 2 yıl gibi oldukça kısa bir zamanda bitirdi ve henüz 16 yaşında iken saygı duyulan bir hekim haline geldi. Kendi bulduğu tedavi yöntemlerini hastalara uyguluyor ve başarılı oluyordu. Tıp dışında fizik, doğa bilimleri, metafizik gibi konulara da ilgi duymaktaydı.

Kısa Sürede Ünü Her Yere Ulaştı

İbn-i Sina’nın ünü kısa sürede heryere yayılmıştı. Buhara’da Samanid Sarayı’nda Sultan İbn Mansur’u tedavi ederek onun saygısını kazandı ve o dönemin en iyi kütüphanesi olan sultanın kütüphanesine erişim hakkı elde etti. Bir yandan tıp çalışmalarına devam ederken, diğer yandan ilgi duyduğu diğer konularla ilgili kendisini geliştirmeye başladı. Bütün bunları yaparken de henüz 18 yaşındaydı.

Erişkinlik Dönemi ve Çalışmaları

İbn-i Sina 22 yaşındayken babasını kaybetti. Samanid Hanedanlığı ise 1004 yılında sona ermişti. Gazneliler Devleti Hükümdarı Gazneli Mahmut, kendisine büyük saygı duymaktaydı, onu ülkesinde yaşamaya davet etti ancak İbn-i Sina bu teklifi geri çevirdi. Yeteneklerini kullanma şansı arayan İbn-i Sina Horasan sınırlarına kadar olan her yeri dolaştı.

Dönemin bütün hükümdarları ona saygı duyuyordu

İbn-i Sina daha sonra şair ve bilim adamı olan Ziyari Hükümdarı Kabûs bin Vuşmgîr’in yanına yerleşti. Ancak Kabûs bin Vuşmgîr 1012 yılında ordusunun çıkardığı bir isyanla tahttan uzaklaştırılmış ve hayatını kaybetmiştir. Aynı dönemde İbn-i Sina da şiddetli bir hastalığa yakalanmış ve günümüzde İran’ın kuzaydoğusunda yer alan Gürgan kentine yerleşmiştir. Bu kentte mantık ve astronomi dersleri vermeye başlamış ve çalışmalarına yoğunlaşmıştır.

Kaçmak ve Saklanmak Zorunda Kaldı

Daha sonraları Rey ve Kazvin şehirlerinde yaşayan İbn-i Sina, Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin bağırsak sorunu nedeniyle yaşadığı şiddetli ağrıları tedavi edince Hemedan kentine yerleşti ve hükümdarın veziri oldu. Gündüzleri devlet işleriyle ilgilenirken geceleri öğrencilerine dersler vermekteydi. Aradan çok zaman geçmeden orduda isyan çıktı ve asiler İbn-i Sina’nın öldürülmesini istedi. Hükümdar bunu kabul etmedi ancak vezirlik makamını kendisinden aldı ve İbn-i Sina hapsedildi. 40 gün kadar Şeyh Ebû Sa‘ded-Dahdûk isimli bir dostunun evinde saklandı. Sultanın bağırsak hastalığı yeniden nüks edince onu tedavi etti ve yeniden vezirliğe atandı.

Hapis Dönemi

Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin 1021 yılında ölümü üzerine tahta geçen oğlu Semaüddevle, ondan vezirliğe devam etmesini istedi ancak bu teklifi geri çevirdi. Şemsüddevle’nin diğer oğlu olan Tacülmülk’ün Kakuyiler hükümdarı Alaüddevle ile mektuplaştığını iddia etmesi üzerine hapse atıldı ve 4 ay boyunca hapiste kaldı. Hapiste kaldığı süre içerisinde yazmaya devam etti ve Yakzan, Hidayat ve Kulunç gibi eserleri bu dönemde yazdı. Bu dört ayın sonunda kılık değiştirerek gizlice şehirden kaçtı ve tahmini 1023 yılında Alaüddevle’nin yanına yerleşti. İbn-i Sina burada oldukça hoş karşılandı. Kendisine mükemmel döşenmiş bir konak verildi ve burada kendisini çalışmalarına adadı.

Sonraki Yılları ve Ölümü

İbn-i Sina’nın son yılları kendisi gibi bir bilim insanı ve arkadaşı olan Ebu Cafer’in yanında geçti. Hekim ve bilim insanı olarak çalışmalarına devam etti ve hatta asker seferlerde yer aldı. Bir Hamedan Seferi sırasında şiddetli kolit hastalığına yakaladı. Durumu oldukça kötüydü ve güçlükle ayakta durabiliyordu. Hamedan’a vardıklarında tedavi olmayı reddetti. Varlıklarını yoksullara bağışladı ve bütün kölelerini azad etti. 1037 yılında tahmini 56 veya 57 yaşlarında iken hayatını kaybetti. İbn-i Sina’nın mezarı Hamedan’dadır.

Tıp Alanına Kattığı Yenilikler ve Tedavi Yöntemleri

  • Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara, yaptıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdi.
  • Hasta vücudunu baştan ayağa kadar tetkik eder, karaciğer ve dalağı eli ile yoklar, muhtemelen göğsü dinlerdi. Nabız ve idrarı muayene ederdi.
  • Kanseri, hacmi gittikçe artan ve kökleri civar hücreler içine sokulan, tahrip edici bir ur olarak anlatırdı.
  • Gözün altı bölümden olduğunu iddia etmiş, retinanın görmede olan rolünü bildirmişti. Gözbebeklerinin hareketini açıklamıştı.
  • Beyinde tümör teşekkül edebileceğini belirtmiştir.
  • Yüz felçlerini, mide ülserini çok güzel açıklamıştır.
  • Diyabetin belirtilerini tetkik etmiştir.
  • Sarılığın çeşitlerini ve nedenlerini araştırmıştır.
  • Vebanın yayılmasında sıçanların rolünü sezmiştir.
  • Bazı bulaşıcı hastalıkların plasenta yolu ile geçebileceğine dikkati çekmiştir.
  • Güç doğumlarda iptidai bir forseps kullanılmasını tavsiye etmiştir.
  • Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak-soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem vermiştir.

İbn-i Sina’nın Eserleri

İbn-i Sina’nın birçok konuda eserler bırakmıştı. Farklı konular üzerine 450 kadar makale yazdı ancak bunların 250 kadarı günümüz ulaşabildi. En ünlü eseri El-Kanun Fi’t-Tıb (Tıbbın Kanunu) eseridir. Bu eseri 1700 lü yıllara kadar Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitabü’ş Şifa (İyileşme Kitabı) eseri ise felsefe ve fen konularında yazılmış oldukça geniş çaplı bir eserdir. Metafizik konularında yazdığı Kitabü’l Necat (Kurtuluş Kitabı), ahlak konusunda yazdığı Risale fi-ilmi’l, 20 bölümden oluşan, mantık, fizik ve metafizik konularında yazdığı İşaratve’l-Tembihat önemli eserlerinden bazılarıdır. İbn-i Sina bütün eserlerini arapça yazmıştır.

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@