Biyografi

Biyografi / Öne Çıkanlar

Biyografi / Yeni Eklenenler

Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina
Yüzyılları Aşmış Bir Dahi ve Bilim İnsanı; İbni Sina

Ebu Ali el-Hüseyn bin Abdullâh bin Ali bin Sinâ dönemin kültür başkenti olan Buhara’da dünyaya gelmiş astronom, yazar, filozof ve hekimdir. Bu kadar özelliği tek bir bünyede toplamayı başarmış olan İbn-i Sina, günümüzde bile hala kitapları başvuru kaynağı olarak kullanılan bir dâhidir. İslamın altın çağı olarak bilinen X. yüzyılda yaşamış döneminin en önemli bilim insanıdır.

Çocukluk ve İlk Gençlik Yılları

İbn-i Sina günümüzde, Özbekistan sınırları içinde yer alan Buhara’da 980 yılında Dünyaya geldi. Bazı kaynaklarda doğum yılı, 979 olarak ta geçmektedir. Babası Samani İmparatorluğu’nun önemli bilim insanlarından biriydi. Bundan dolayı yaşadığı evde sürekli olarak; felsefe, geometri, matematik gibi konular tartışılır, oda bunları dinlerdi. Böyle bir ortamda büyüyen İbn-i Sina, henüz 10 yaşında iken Kuran’ı ezberledi. İlerleyen yıllarda dönemim ünlü bilginlerinden dersler aldı. Aynı zamanda Öklid, Batlamyus gibi önemli bilim insanlarının kitaplarını okudu.

Henüz 16 Yaşında Saygı Duyulan Bir Doktor Oldu

İbn-i Sina parlak zekası ile dikkatleri hemen üzerine çekmişti. 13 yaşında almaya başladığı tıp eğitimini, 2 yıl gibi oldukça kısa bir zamanda bitirdi ve henüz 16 yaşında iken saygı duyulan bir hekim haline geldi. Kendi bulduğu tedavi yöntemlerini hastalara uyguluyor ve başarılı oluyordu. Tıp dışında fizik, doğa bilimleri, metafizik gibi konulara da ilgi duymaktaydı.

Kısa Sürede Ünü Her Yere Ulaştı

İbn-i Sina’nın ünü kısa sürede heryere yayılmıştı. Buhara’da Samanid Sarayı’nda Sultan İbn Mansur’u tedavi ederek onun saygısını kazandı ve o dönemin en iyi kütüphanesi olan sultanın kütüphanesine erişim hakkı elde etti. Bir yandan tıp çalışmalarına devam ederken, diğer yandan ilgi duyduğu diğer konularla ilgili kendisini geliştirmeye başladı. Bütün bunları yaparken de henüz 18 yaşındaydı.

Erişkinlik Dönemi ve Çalışmaları

İbn-i Sina 22 yaşındayken babasını kaybetti. Samanid Hanedanlığı ise 1004 yılında sona ermişti. Gazneliler Devleti Hükümdarı Gazneli Mahmut, kendisine büyük saygı duymaktaydı, onu ülkesinde yaşamaya davet etti ancak İbn-i Sina bu teklifi geri çevirdi. Yeteneklerini kullanma şansı arayan İbn-i Sina Horasan sınırlarına kadar olan her yeri dolaştı.

Dönemin bütün hükümdarları ona saygı duyuyordu

İbn-i Sina daha sonra şair ve bilim adamı olan Ziyari Hükümdarı Kabûs bin Vuşmgîr’in yanına yerleşti. Ancak Kabûs bin Vuşmgîr 1012 yılında ordusunun çıkardığı bir isyanla tahttan uzaklaştırılmış ve hayatını kaybetmiştir. Aynı dönemde İbn-i Sina da şiddetli bir hastalığa yakalanmış ve günümüzde İran’ın kuzaydoğusunda yer alan Gürgan kentine yerleşmiştir. Bu kentte mantık ve astronomi dersleri vermeye başlamış ve çalışmalarına yoğunlaşmıştır.

Kaçmak ve Saklanmak Zorunda Kaldı

Daha sonraları Rey ve Kazvin şehirlerinde yaşayan İbn-i Sina, Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin bağırsak sorunu nedeniyle yaşadığı şiddetli ağrıları tedavi edince Hemedan kentine yerleşti ve hükümdarın veziri oldu. Gündüzleri devlet işleriyle ilgilenirken geceleri öğrencilerine dersler vermekteydi. Aradan çok zaman geçmeden orduda isyan çıktı ve asiler İbn-i Sina’nın öldürülmesini istedi. Hükümdar bunu kabul etmedi ancak vezirlik makamını kendisinden aldı ve İbn-i Sina hapsedildi. 40 gün kadar Şeyh Ebû Sa‘ded-Dahdûk isimli bir dostunun evinde saklandı. Sultanın bağırsak hastalığı yeniden nüks edince onu tedavi etti ve yeniden vezirliğe atandı.

Hapis Dönemi

Büveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin 1021 yılında ölümü üzerine tahta geçen oğlu Semaüddevle, ondan vezirliğe devam etmesini istedi ancak bu teklifi geri çevirdi. Şemsüddevle’nin diğer oğlu olan Tacülmülk’ün Kakuyiler hükümdarı Alaüddevle ile mektuplaştığını iddia etmesi üzerine hapse atıldı ve 4 ay boyunca hapiste kaldı. Hapiste kaldığı süre içerisinde yazmaya devam etti ve Yakzan, Hidayat ve Kulunç gibi eserleri bu dönemde yazdı. Bu dört ayın sonunda kılık değiştirerek gizlice şehirden kaçtı ve tahmini 1023 yılında Alaüddevle’nin yanına yerleşti. İbn-i Sina burada oldukça hoş karşılandı. Kendisine mükemmel döşenmiş bir konak verildi ve burada kendisini çalışmalarına adadı.

Sonraki Yılları ve Ölümü

İbn-i Sina’nın son yılları kendisi gibi bir bilim insanı ve arkadaşı olan Ebu Cafer’in yanında geçti. Hekim ve bilim insanı olarak çalışmalarına devam etti ve hatta asker seferlerde yer aldı. Bir Hamedan Seferi sırasında şiddetli kolit hastalığına yakaladı. Durumu oldukça kötüydü ve güçlükle ayakta durabiliyordu. Hamedan’a vardıklarında tedavi olmayı reddetti. Varlıklarını yoksullara bağışladı ve bütün kölelerini azad etti. 1037 yılında tahmini 56 veya 57 yaşlarında iken hayatını kaybetti. İbn-i Sina’nın mezarı Hamedan’dadır.

Tıp Alanına Kattığı Yenilikler ve Tedavi Yöntemleri

  • Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara, yaptıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdi.
  • Hasta vücudunu baştan ayağa kadar tetkik eder, karaciğer ve dalağı eli ile yoklar, muhtemelen göğsü dinlerdi. Nabız ve idrarı muayene ederdi.
  • Kanseri, hacmi gittikçe artan ve kökleri civar hücreler içine sokulan, tahrip edici bir ur olarak anlatırdı.
  • Gözün altı bölümden olduğunu iddia etmiş, retinanın görmede olan rolünü bildirmişti. Gözbebeklerinin hareketini açıklamıştı.
  • Beyinde tümör teşekkül edebileceğini belirtmiştir.
  • Yüz felçlerini, mide ülserini çok güzel açıklamıştır.
  • Diyabetin belirtilerini tetkik etmiştir.
  • Sarılığın çeşitlerini ve nedenlerini araştırmıştır.
  • Vebanın yayılmasında sıçanların rolünü sezmiştir.
  • Bazı bulaşıcı hastalıkların plasenta yolu ile geçebileceğine dikkati çekmiştir.
  • Güç doğumlarda iptidai bir forseps kullanılmasını tavsiye etmiştir.
  • Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak-soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem vermiştir.

İbn-i Sina’nın Eserleri

İbn-i Sina’nın birçok konuda eserler bırakmıştı. Farklı konular üzerine 450 kadar makale yazdı ancak bunların 250 kadarı günümüz ulaşabildi. En ünlü eseri El-Kanun Fi’t-Tıb (Tıbbın Kanunu) eseridir. Bu eseri 1700 lü yıllara kadar Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitabü’ş Şifa (İyileşme Kitabı) eseri ise felsefe ve fen konularında yazılmış oldukça geniş çaplı bir eserdir. Metafizik konularında yazdığı Kitabü’l Necat (Kurtuluş Kitabı), ahlak konusunda yazdığı Risale fi-ilmi’l, 20 bölümden oluşan, mantık, fizik ve metafizik konularında yazdığı İşaratve’l-Tembihat önemli eserlerinden bazılarıdır. İbn-i Sina bütün eserlerini arapça yazmıştır.

açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@